ხელოვნური ინტელექტით მართული პროგნოზირებადი ტექნიკური მომსახურება ჰიდროტურბინებისთვის: TurbineSafe-ის ტექნიკურ-ეკონომიკური მოდელი საქართველოში
ჩამოტვირთვები
წინამდებარე სტატია განიხილავს TurbineSafe-ს — ქართულ სტარტაპ-პროექტს, რომელიც ჰიდროტურბინებისთვის IoT-სენსორებსა და ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებულ პროგნოზირებად ტექნიკური მომსახურების სისტემას გვთავაზობს. საქართველოს მდინარეებისთვის დამახასიათებელი მაღალი ნალექიანობა მჰეს-ების ტურბინების ეფექტიანობას 15-30%-ით ამცირებს და ყოველწლიურად 50 000-300 000 ლარის ზარალს იწვევს ერთ სადგურზე. TurbineSafe ამ პრობლემას ოთხი ტიპის სენსორის, edge-გამოთვლებისა და ღრუბლოვანი AI-მოდულის (LSTM ნეირონული ქსელი, 95%-მდე სიზუსტე) სინთეზით წყვეტს — 60 დღით ადრე აფრთხილებს ოპერატორს შესაძლო გაუმართაობაზე. SaaS გამოწერის მოდელი სისტემას გლობალური ანალოგებისგან 10-ჯერ ხელმისაწვდომს ხდის. ბაზრის ანალიზი (SAM: 150-200 მლნ ლარი) და GREDA-ს გამოკითხვა (70%-იანი მოთხოვნა) მყარ კომერციულ საფუძველს ადასტურებს. სტატია ასევე განიხილავს სისტემის ტექნიკურ არქიტექტურას, ბიზნეს-მოდელს, გუნდის სტრუქტურასა და ეროვნულ ენერგეტიკულ მნიშვნელობას საქართველოს 2034 წლის ენერგეტიკული განვითარების გეგმის კონტექსტში.
Downloads
საქართველოს ეროვნული ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი კომისია (სემმკ). (2023). ელექტროენერგეტიკის სექტორის წლიური ანგარიში. თბილისი: სემმკ.
საქართველოს განახლებადი ენერგიის განვითარების ასოციაცია (GREDA). (2024). მცირე ჰიდროელექტროსადგურები საქართველოში: მდგომარეობა და გამოწვევები. თბილისი: GREDA.
საერთაშორისო განახლებადი ენერგიის სააგენტო (IRENA). (2022). Renewable Energy Statistics 2022. აბუ-დაბი: IRENA.
ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD). (2023). Georgia Energy Sector Assessment. ლონდონი: EBRD.
მსოფლიო ბანკი. (2021). Georgia: Energy Sector Review. ვაშინგტონი: World Bank Group.
ANDRITZ Hydro GmbH. (2024). Turbine Erosion and Maintenance Guidelines. გრაცი: ANDRITZ.
საერთაშორისო ჰიდროენერგეტიკის ასოციაცია (IHA). (2023). Hydropower Status Report 2023. ლონდონი: IHA.
Shanbhag, V. V., Kandukuri, S. T., Olimstad, G., & Schlanbusch, R. (2025). Predictive Maintenance of Critical Components in Hydroelectric Turbines: A Review. IEEE Sensors Journal, 25, 31959–31979.
Google. (2024). TensorFlow Documentation: Time Series Forecasting with LSTM Models. Google AI. https://www.tensorflow.org
საავტორო უფლებები (c) 2026 ქართველი მეცნიერები

ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .

