კონკურენციის პოლიტიკის როლის შედარებითი ანალიზი მეცნიერების კომერციალიზაციაში
მეცნიერება საზოგადოებისთვის, თუ მხოლოდ ბიზნესისთვის?
ჩამოტვირთვები
მეცნიერების კომერციალიზაცია წარმოადგენს ფუნდამენტურ პროცესს, რომელიც კვლევით აღმოჩენებს საბაზრო პროდუქტებად გარდაქმნის, რაც, თავის მხრივ, ხელს უწყობს ეკონომიკურ განვითარებას და საზოგადოების სოციალურ საჭიროებებს პასუხობს. მეცნიერების კომერციალიზაციასა და კონკურენციის პოლიტიკას შორის კომპლექსური ურთიერთკავშირი არსებობს. წინამდებარე კვლევა იკვლევს, თუ როგორ ქმნის კონკურენციის დაცვის პოლიტიკა მეცნიერების კომერციალიზაციის ხელშემწყობ პირობებს და ამავდროულად უზრუნველყოფს სარგებელზე ყველასთვის სამართლიან წვდომას.
ნაშრომი განიხილავს სამ მნიშვნელოვან გამოწვევას: კვლევების მონოპოლიზაციას, ახალი ინოვატორებისთვის ბაზარზე შესვლის მაღალ ბარიერებსა და საჯარო ცოდნის პრივატიზებასთან დაკავშირებულ ეთიკურ საკითხებს. ნაშრომი აფასებს საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოქმედი „ბაი-დოულის აქტისა“ და ევროკავშირის პროგრამა „ჰორიზონტი 2020“-ის შესწავლის გზით, რათა განისაზღვროს მათი გავლენა შედეგებზე.
აგრეთვე, კონკრეტული შემთხვევებისა (case studies) და პოლიტიკის ანალიზის საფუძველზე, ნაშრომი იკვლევს, თუ როგორ შეუძლიათ კონკურენციის პოლიტიკის მექანიზმებს ინოვაციური სტიმულებისა და სამეცნიერო აღმოჩენებზე საზოგადოების ფართო წვდომის დაბალანსება. ანალიზის შედეგად შემუშავებულია რეკომენდაციები, რომლებიც მიზნად ისახავს ინოვაციებზე ორიენტირებული კონკურენციის პოლიტიკის მხარდაჭერას.
Downloads
Aghion, P., Bloom, N., Blundell, R., Griffith, R., Howitt, P. (2005). Competition and innovation: An inverted-U relationship. The Quarterly Journal of Economics, 120(2), 701–728.
Arrow, K. J. (1962). Economic welfare and the allocation of resources for invention. In R. R. Nelson (Ed.), The rate and direction of inventive activity: Economic and social factors (pp. 609–625). Princeton University Press.
Baker, J. B. (2007). Beyond Schumpeter vs. Arrow: Antitrust fosters innovation. Antitrust Law Journal, 74(3), 575–602.
Brookes, G., & Barfoot, P. (2020). GM crops: Global socio-economic and environmental impacts 1996–2018 (2nd ed.). PG Economics Ltd.
Bulut, H., & Moschini, G. (2009). US universities’ net returns from patenting and licensing: A quantile regression analysis. Economics of Innovation and New Technology, 18(2), 123–137.
Cunningham, C., Ederer, F., & Ma, S. (2021). Killer acquisitions. Journal of Political Economy, 129(3), 649–702.
DiMasi, J. A., Grabowski, H. G., & Hansen, R. W. (2016). Innovation in the pharmaceutical industry: New estimates of R&D costs. Journal of Health Economics, 47, 20–33.
Florio, M., & Gamba, S. (2021). Biomed Europa: After the coronavirus, a public infrastructure to overcome the pharmaceutical oligopoly. Annals of Public and Cooperative Economics, 92(2), 165–185.
Fonseca, L., & Maguire, R. (2024). The good, the smart, and the innovative: Governance and implementation of Smart Specialisation Strategies in 2021–27. IQ-Net Thematic Paper 57(2), European Policies Research Centre Delft.
Katterbauer, K., and Cleenewerck, D. (2024). AI governance and sustainable innovation: A Middle East perspective. Springer.
Laplane, A., & Mazzucato, M. (2020). Socialising the risks and rewards of public investments: Economic, policy, and legal issues. Research Policy, 49, 103985.
Lerner, J. (2002). When bureaucrats meet entrepreneurs: The design of effective “public venture capital” programmes. The Economic Journal, 112(477), F73–F84.
MarketsandMarkets. (2023). AI in drug discovery market by technology, application, and region - Global forecast to 2028. https://www.marketsandmarkets.com
Mazzucato, M. (2018). Mission-oriented innovation policies: Challenges and opportunities. Industrial and Corporate Change, 27(5), 803–815.
Mowery, D. C., Nelson, R. R., Sampat, B. N., & Ziedonis, A. A. (2004). Ivory tower and industrial innovation: University–industry technology transfer before and after the Bayh–Dole Act. Stanford University Press.
Nelson, R. R. (2001). Observations on the post-Bayh-Dole rise of patenting at American universities. Journal of Technology Transfer, 26(1–2), 13–19.
OECD. (2023). Main science and technology indicators. OECD Publishing.
Panagopoulos, C., & Sideri, M. (2021). Prospect patents and CRISPR: Rivalry and ethical licensing in a semi-commons environment. Journal of Law and the Biosciences. 2021, 8:031.
Petrova, E. (2013). Innovation in the pharmaceutical industry: The process of drug discovery and development. In M. Ding (Ed.), Innovation and marketing in the pharmaceutical industry (pp. 19-81). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-7801-0_2
Qian, X. (2025). Governing China's digital transformation: Industrial policy, regulatory governance, and innovation. Routledge.
Rimmer, M. (2022). The People's Vaccine: Intellectual Property, Access to Essential Medicines, and COVID-19. The Journal of Intellectual Property Studies. 2022, V:1-71.
Shapiro, C. (2011). Competition and innovation: Did Arrow hit the bull’s eye? In J. Lerner and S. Stern (Eds.), The rate and direction of inventive activity revisited (pp. 361–404). University of Chicago Press.
State Council of the People’s Republic of China. (2017). A next-generation artificial intelligence development plan (English translation).
Todorova, E. (2021). Schumpeter, innovation, and competition policy: Lessons for the digital economy. Technology and Innovation, 22(3).
UNCTAD. (2021). Technology and innovation report: Catching technological waves – Innovation with equity. United Nations Conference on Trade and Development.
UNESCO. (2021). Science report: The race against time for smarter development. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation.
WHO. (2021). WHO COVID-19 Technology Access Pool (C-TAP). World Health Organisation.
WIPO. (2022). Gene editing and intellectual property: A global perspective. World Intellectual Property Organisation.
Wouters, O. J., Shadlen, K. C., Salcher-Konrad, M., Pollard, A. J., Larson, H. J., Teerawattananon, Y., and Jit, M. (2021). Challenges in ensuring global access to COVID-19 vaccines: Production, affordability, allocation, and deployment. The Lancet, 397(10278), 1023–1034.
Zuo, Z. (2023). China's data strategies: Institutionalisation, activation and layering. In Global data strategies (pp. 119–160). Beck/Hart.
World Intellectual Property Organisation. (2019). WIPO technology trends 2019: Artificial intelligence. WIPO
Fox-Penner, P. (2022). The key to electric grid reliability: Modernising governance. Kleinman Centre for Energy Policy, University of Pennsylvania.
Association of American Universities. (n.d.). Preserve the Bayh-Dole Act and university technology transfer. Retrieved from https://www.aau.edu/key-issues/preserve-bayh-dole-act-and-university-technology-transfer
Pressman, L., Planting, M., Moylan, C., & Bond, J. (2022). Economic contributions of university/nonprofit inventions in the United States: 1996–2020 [Report]. Biotechnology Innovation Organisation (BIO) & AUTM. https://autm.net/AUTM/media/About-Tech-Transfer/Documents/BIO-AUTM-Economic-Contributions-of-University-Nonprofit-Inventions_14JUN2022.pdf
საავტორო უფლებები (c) 2025 ქართველი მეცნიერები
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
