ბიოტერორიზმი და არასახელმწიფო აგრესიული აქტორებისაგან მომდინარე საფრთხე
DOI:
https://doi.org/10.52340/splogos.2026.01.14საკვანძო სიტყვები:
ბიოტერორიზმი, არასახელმწიფო აგრესიული აქტორები, საერთაშორისო უსაფრთხოება, ასიმეტრიული საფრთხე, საერთაშორისო ტერორიზმიანოტაცია
სტატიაში განხილულია ბიოტერორიზმისგან და არასახელმწიფო აგრესიული აქტორებისაგან მომდინარე სხვადასხვა საფრთხე საერთაშორისო პოლიტიკაში. მსოფლიოში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების ფონზე იზრდება საფრთხის განზომილება. საერთაშორისო ტერორიზმი, კიბერტერორიზმი, ასიმეტრიული საფრთხე, საინფორმაციო ომი და ბიოტერორიზმი მსოფლიოში მიმდინარე კონფლიქტებთან ერთად წარმოადგენს მნიშვნელოვან გამოწვევას გლობალური უსაფრთხოებისათვის. სულ უფრო იზრდება აგრესიული არასახელმწიფო აქტორებისგან მომდინარე მრავალი საფრთხის მასშტაბები. ბიოლოგიური ტერორიზმის შედეგად შესაძლებელია გლობალური მასშტაბის საფრთხის გამოწვევა, რაც დაკავშირებულია მრავალ სფეროსა და დარგთან. ამით პარალიზება მოხდება და ასევე დაავადებებთან ერთად უდიდესი მსხვერლი მოჰყვება. სწორედ „COVID“-19-ის პანდემიამ დაანახა მთელ მსოფლიოს, თუ როგორ სწრაფად არის შესაძლებელი ბიოლოგიური აგენტის გავრცელება და როგორი უმართვი შეიძლება იყოს. ნაშრომის მიზანია ბიოტერორიზმისა და არასახელმწიფო აგრესიული აქტორებისგან მომდინარე საფრთხის წარმოჩენა საერთაშორისო პოლიტიკაში. ნაშრომის კვლევის პროცესში გამოყენებულია პოლიტიკის კვლევის, კონტენტანალიზის, შედარებითი ანალიზის მეთოდები. ნაშრომის თეორიულ ჩარჩოს წარმოადგენს სეკიურიტიზაციის თეორია, ბიოლოგიური უსაფრთხოების თეორია, რეალიზმის თეორია და ახალი ტერორიზმის თეორია. ნაშრომის შედეგებიდან გამომდინარე იკვეთება თუ რამდენად დიდი საფრთხის შემცვლელია ბიოტერორიზმი სახელმწიფოთა ეროვნული და საერთაშორისო უსაფრთხოებისათვის, მაშინ როდესაც იზრდება არასახელმწიფოებრივი აგრესიული აქტორებისგან მომდინარე გამოწვევები. ნაშრომის დასკვნით ნაწილში გამოკვეთილია ნაშრომის ძირითადი შედეგები და რეკომენდაციის სახით ჩამოყალიბებულია მულტიდისციპლინარული მიდგომა ბიოტერორიზმის რისკის შემცირებისა და მსოფლიო უსაფრთხოების გაძლირების მიმართულებით.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
მაისაია ვ., გუჩუა, ა. − „ნატო და არასახელმწიფოებრივი აგრესიული რელიგიური აქტორები: („ისლამური სახელმწოფო“, „ალ კაიდა“ და „თალიბანი“) − მეოთხე თაობის ომის სტრატეგია და მისი რეგიონული და ეროვნული უსაფრთხოების გეოპოლიტიკური ასპექტები 2010-2019)“, გამომცემლობა თბილისელები პრინტი, თბილისი 2020.
Becker S. M., & Slovic P. − Perceptions of the risks of bioterrorism and public health preparedness. Risk Analysis, 21(5), 2001.
Carus, W. S. Bioterrorism and biocrimes: The illicit use of biological agents since 1900. Center for Counterproliferation Research, National Defense University. 2014.
Centers for Disease Control and Prevention. Bioterrorism: Preparedness and response. 2023. P.1. https://www.cdc.gov/bioterrorism/index.html (ბ.ნ. 22.04.2025).
Eckstein, M. Biological weapons threat in the 21st century: The new face of terrorism. Journal of Strategic Security, 1(3), 2008.
Fukuyama, F. Biotechnology and security: The challenge of new technologies. Survival, 44(1), 2002.
Gostin, L. O., & Katz, R. The International Health Regulations: The governing framework for global health security. The Milbank Quarterly, 94(2), 2016.
Henderson, D. A., Inglesby, T. V., & O’Toole, T. Bioterrorism as a public health threat. Emerging Infectious Diseases, 24(2), 2018.
Koblentz, G. D. Living weapons: Biological warfare and international security. Cornell University Press. 2010.
Koblentz, G. D. Preventing biological threats: The challenge of strengthening the Biological Weapons Convention. Strategic Studies Quarterly, 13(1), 2019.
Leitenberg, M. Assessing the biological weapons and bioterrorism threat. Strategic Studies Quarterly, 1(2), 2005.
Lillibridge, S. R., et al. Public health response to biological terrorism and bioterrorism preparedness in the United States. Emerging Infectious Diseases, 10(5), 2004.
Sell, T. K., & Leitenberg, M. The history of bioweapons: From prehistory to the present. Annual Review of Public Health, 35(1), 2014.
World Health Organization. Biological weapons and their prohibition. 2022. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/biological-weapons-and-their-prohibition (ბ.ნ. 15.05.2025).
Zanders, J. P. The evolving challenges to the Biological Weapons Convention. Nonproliferation Review, 27(1–2), 2020.
