„გილგამეშიანის“ ტრანსცენდენტური კონცეპტები
DOI:
https://doi.org/10.52340/idw.2025.62საკვანძო სიტყვები:
„გილგამეშიანი“, უნივერსალიზმი, ტრანსცენდენტალიზმი, წარმართული რიტუალები, არქაული საზოგადოება, კომპარატივისტიკა, საკაცობრიო სევდაანოტაცია
„გილგამეშიანი“ უნივერსალური ტექსტია. შუმერული-ბაბილონური ეპოსის სწორუპოვარი გმირი მთლიან და ჰარმონიულ სამყაროში შეღწევას ცდილობს. რამდენადაა ის ამისთვის მზად? ეს მხატვრულ-ფილოსოფიური პარადიგმა უდევს საფუძვლად ტექსტს. აქედან გამომდინარე, „გილგამეშიანი“ ეპისტემოლოგიური ტექსტია, ლოგოსისა და მითოსუ- რი კულტურის ნაწილია.ტექსტში სამყაროს შეცნობის მისტერია პარადიგმულია.საერთოდაც, პარადიგმულია მთელი ტექსტი. გილგამეშის მიზანია „განღმრთობა“, სულიერ კიბეზე ზე-აღსვლა, ზე-ადამიანად გარდასახვა. „შეცნობით“ იწყება ადამიანის დაცემა, ედემის ბაღისა და მარადიული სიცოცხლის დაკარგვა. ტექსტში უმთავრესი ენიგმა გმირის სულიერი ზრდაა. სიკვდილ-სიცოცხლის შეცნობა. ამავე დროს, გილგამეში მარადიული მგზავრია, რომელიც უძრავი დროის გარღვევას ცდილობს, „უჟამო დროს“ უპირისპირდება. ეს არის საკრალური დრო, ზღვარი, მიჯნა, ჩაკეტილი სივრცე, რომელსაც არც წარსული და არც აწმყო გააჩნია. მან არ იცის როდის დასრულდება მისი მოგზაურობა. ან კი დასრულდება? მისი პარადიგმული ნიღაბი ბოლომდე ამოუხსნელი და ტრანსცენდენტურია.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
არისტოტელე, (1964). მეტაფიზიკა. თარგმანი, წინასიტყვაობა და კომენტარები თ.კუკავასი. თბილისი გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“.
ბიბლია, (1991). ორ ნაწილად. თბილისი: საქართველოს საპატრიარქოს გამომცემლობა.
გილგამეშიანი, (1924). ბაბილონური ეპოსი მესამე ათასწლეულისა, თარგმნილი მ. წერეთლის მიერ მთარგმნელის შენიშვნებითურთ. გამოცემა კონსტანტინეპოლის ქ–კ. სავანისა.
გილგამეშიანი, (1984) გილგამეშიანი. ძველი შუამდინარული ეპოსი. თარგმანი ზ. კიკნაძის. თბილისი: გამომცემლობა „განათლება“.
გელოვანი,ა.(1983) მითოლოგიური ლექსიკონი, თბილისი: გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“.
კიკნაძე,ზ. (2006) შუამდინარული მითოლოგია. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“.
კიკნაძე,ზ. (1984). შუამდინარული მითოლოგიის ლექსიკონი. თბილისი: გამომცემლობა „საარი“.
კიკნაძე, ზ. (1989). საუბრები ბიბლიაზე. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“.
პლატონი, (1994). ტიმეოსი. თარგმანი, წინასიტყვაობა და კომენტარები ბ.ბრეგვაძის, თბილისი: გამომცემლობა „ირმისი“.
რუსთაველი შოთა (1991). ვეფხისტყაოსანი. თბილისი: გამომცემლობა „ლაშარი“.
ფუკო, მ. (2004). სიტყვები და საგნები. თარგმანი დოდო ლაბუჩიძე ხოფერია. თბილისი: გამომცემლობა „დიოგენე“.
ალიბეგაშვილი, დ. (1992) ქართული ხალხური პოეზიის ნიმუშები. თბილისი: გამომცემლობა „განათლება“.
ელიადე, მ.(2009). მითის ასპექტები. ფრანგულიდან თარგმნეს მ.ბაქრაძემ და ბ.წვერაძემ. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა.
ქართული ხალხური ზეპირსიტყვიერება, (2012). რჩეული ქართული ზღაპრები 20 წიგნად. წიგნი II. თბილისი.
ნუცუბიძე,შ. (1956). ქართული ფილოსოფიის ისტორია. ტ. I. თბილისი: საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა.
ჩხეიძე, ო. (1984). ბორიაყი, ცხრაწყარო. თბილისი: გამომცემლობა „მერანი“.
ჩხეიძე, რ. (2009) მგზავრი თიბათვის მზეში. მიხაკო წერეთლის ცხოვრების ქრონიკა. თბილისი: ალექსანდრე ორბელიანის საზოგადოება. სტ. „ომეგა თეგი“.
ჩიქოვანი, მ. (1971). შუმერული პარალელები. წიგნში: ბერძნული და ქართული მითოლოგიის საკითხები. თბილისი: თსუ გამომცემლობა.
ქიაჩელი, ლ. (2019). ზღაპარი ბედნიერებაზე. წიგნში: მოთხრობები. თბილისი: გამომცემლობა „პალიტრა ლ“.
შარაძე. გ. (1987). მიხაკო წერეთელი. თბილისი: გაზ., „ლიტერატურული საქართველო. 1987 წელი, 25 სექტემბერი, N39.
London, Joan. (2001). Gilgamesh; a novel. N.Y. Grove press.
George, Andrew. (2023). The Babylonian Gilgamesh Epic-Introduction, Gritical Edition and Guneiform Texts. Oxford. Oxford University Press.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
