მდინარე ჭოროხის ატმოსფერულ ჰაერში ტყვიის შემცველობის სეზონური კვლევა
Загрузки
კვლევის მიზანს წარმოადგენდა მდინარე ჭოროხის აუზის ატმოსფერულ ჰაერში ტყვიის (Pb) შემცველობის სეზონური ცვლილების შეფასება და გარემოზე მისი შესაძლო ზემოქმედების განსაზღვრა. მდინარე ჭოროხის აუზი ეკოლოგიურად მნიშვნელოვანი ტრანსსასაზღვრო სისტემაა, სადაც ინტენსიურად მიმდინარეობს სატრანსპორტო, სამრეწველო და სამეურნეო საქმიანობა , რაც მძიმე მეტალებით დაბინძურების რისკს ზრდის. კვლევის ფარგლებში გამოყენებული იქნა სფაგნუმით აქტიური ბიომონიტორინგის მეთოდი, რომელიც ეფუძნება ხავსის უნარს ატმოსფერული ჰაერიდან მძიმე მეტალების აკუმულაციისა. სფაგნუმის ჩანთები განთავსდა 6 საკვლევ ლოკაციაზე. ტყვიის კონცენტრაციის განსაზღვრა განხორციელდა ატომურ ადსორბციული სპექტრომეტრიის (AAS) მეთოდით . მიღებული შედეგების მიხედვით, ტყვიის მაქსიმალური კონცენტრაცია დაფიქსირდა ზამთარში 0,041მგ/კგ, ხოლო მინიმალური შემოდგოაზე- 0,020მგ/კგ. კვლევის შედეგებმა დაადასტურა, რომ ატმოსფერულ ჰაერში ტყვიის შემცველობა სეზონურად იცვლება და მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული, როგორც ანთროპოგენულ, ასევე კლიმატურ ფაქტორებზე. სფაგნუმის ბიომონიტორინგის მეთოდი ეფექტურ საშუალებას წარმოადგენს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის შეფასებისთვის.
Скачивания
1. „მდინარე ჭოროხი-აჭარისწყლის აუზის მართვის გეგმა“. REC Caucasus.
2. Assessment of Heavy Metal Pollution of Çoruh River (Turkey).
3. Centers for Disease Control and Prevention. (2024a). Blood lead reference value updates. U.S. Department of Health and Human Services.
4. l and Prevention (CDC). Blood Lead Reference Value Updates. Atlanta, 2024.
5. Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME). Lead Exposure – Level 3 Risk. Seattle, 2024.
6. World Health Organization (WHO). Guidelines for Clinical Management of Exposure to Lead. Geneva, 2021.
7. World Health Organization (WHO). Exposure to Lead: A Major Public Health Concern. 2nd ed., Geneva, 2019.
8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Childhood Lead Poisoning Prevention. Atlanta, 2024.
9. Shoreline Changes (1984–2019) in the Çoruh Delta (Georgia/Batumi), International Journal of Geography and Geography Education (IGGE).
10. Makholm MM, Mladenoff DJ. Efficacy of a biomonitoring (moss bag) technique for determining element deposition trends on a mid-range (375 km) scale. Environ Monit Assess. 2005 May;104(1-3):1-18. doi: 10.1007/s10661-005-6398-3. PMID: 15931974.
11. Atomic absorption spectrometry — A multi element technique [Electronic resource]. — Access mode: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165993617304235
12. Roostaei V, Gharibzadeh F, Shamsipour M, Faridi S, Hassanvand MS. Vertical distribution of ambient air pollutants (PM2.5, PM10, NOX, and NO2); A systematic review. Heliyon. 2024 Oct 24;10(21):e39726. doi: 10.1016/j.heliyon.2024.e39726. PMID: 39553653; PMCID: PMC11564963.
Copyright (c) 2026 ქართველი მეცნიერები
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
