4.1 Medicine 

სინონაზალური პოლიპებისა და პაპილომების ფენოტიპური მახასიათებლები, რეციდივისა და პროგრესიის ფაქტორები

სინონაზალური პოლიპები ინვერტირებული პაპილომა HPV16 p16 ქრონიკული რინოსინუსიტი ფენოტიპური ჰეტეროგენობა რეციდივი ავთვისებიანი ტრანსფორმაცია

Авторы

May 27, 2026

სინონაზალური პოლიპები და პაპილომები წარმოადგენს ზედა სასუნთქი გზების ფართოდ გავრცელებულ პათოლოგიურ პროცესებს, რომლებიც მიუხედავად კეთილთვისებიანი ბუნებისა, ხშირად ხასიათდება ქრონიკული მიმდინარეობით, რეციდივის მაღალი სიხშირითა და გარკვეულ შემთხვევებში ავთვისებიანი ტრანსფორმაციის პოტენციალით. სინონაზალური პოლიპები უმეტესად დაკავშირებულია ქრონიკულ რინოსინუსიტთან, ალერგიულ და იმუნოლოგიურ დარღვევებთან, ხოლო სინონაზალური პაპილომები, განსაკუთრებით ინვერტირებული პაპილომები, გამოირჩევიან ადგილობრივად აგრესიული ქცევითა და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის განვითარების გაზრდილი რისკით.

წინამდებარე კრიტიკული მიმოხილვის მიზანს წარმოადგენს სინონაზალური პოლიპებისა და პაპილომების ფენოტიპური მახასიათებლების, ჰისტომორფოლოგიური და მოლეკულური თავისებურებების, აგრეთვე რეციდივისა და პროგრესიის განმაპირობებელი ფაქტორების შეფასება. განხილულია დაავადებათა ეპიდემიოლოგია, ანთებითი მიკროგარემო, ციტოკინური და იმუნოლოგიური მექანიზმები, ეპითელურ-მეზენქიმური ტრანსფორმაციის პროცესები, ქსოვილოვანი რემოდელირება და მიკრობიოტის როლი. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV), განსაკუთრებით HPV16-ის, მნიშვნელობას სინონაზალური პაპილომების პათოგენეზსა და ავთვისებიან პროგრესიაში.

მიმოხილვა ასევე აერთიანებს თანამედროვე მონაცემებს ისეთი მოლეკულური და იმუნოჰისტოქიმიური მარკერების შესახებ, როგორიცაა p16, EGFR, Ki67, VEGF, მატრიქსული მეტალოპროტეინაზები და ანთებითი ციტოკინები, რომლებიც შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს დაავადების პროგნოზირების, რეციდივის რისკის შეფასებისა და პერსონალიზებული მკურნალობის დაგეგმვისათვის. არსებული ლიტერატურის ანალიზი ცხადყოფს, რომ სინონაზალური პოლიპებისა და პაპილომების პათოგენეზი მრავალფაქტორული და ჰეტეროგენულია, რაც საჭიროებს დამატებით მოლეკულურ და კლინიკურ კვლევებს.

სინონაზალური დაზიანებების ფენოტიპური და მოლეკულური პროფილის სიღრმისეული შესწავლა ხელს შეუწყობს დაავადების ადრეულ დიაგნოსტიკას, რეციდივისა და ავთვისებიანი ტრანსფორმაციის რისკის უკეთ შეფასებას და თანამედროვე მიზანმიმართული თერაპიული საშუალებების განვითარებას.