სინონაზალური პოლიპებისა და პაპილომების ფენოტიპური მახასიათებლები, რეციდივისა და პროგრესიის ფაქტორები
ჩამოტვირთვები
სინონაზალური პოლიპები და პაპილომები წარმოადგენს ზედა სასუნთქი გზების ფართოდ გავრცელებულ პათოლოგიურ პროცესებს, რომლებიც მიუხედავად კეთილთვისებიანი ბუნებისა, ხშირად ხასიათდება ქრონიკული მიმდინარეობით, რეციდივის მაღალი სიხშირითა და გარკვეულ შემთხვევებში ავთვისებიანი ტრანსფორმაციის პოტენციალით. სინონაზალური პოლიპები უმეტესად დაკავშირებულია ქრონიკულ რინოსინუსიტთან, ალერგიულ და იმუნოლოგიურ დარღვევებთან, ხოლო სინონაზალური პაპილომები, განსაკუთრებით ინვერტირებული პაპილომები, გამოირჩევიან ადგილობრივად აგრესიული ქცევითა და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის განვითარების გაზრდილი რისკით.
წინამდებარე კრიტიკული მიმოხილვის მიზანს წარმოადგენს სინონაზალური პოლიპებისა და პაპილომების ფენოტიპური მახასიათებლების, ჰისტომორფოლოგიური და მოლეკულური თავისებურებების, აგრეთვე რეციდივისა და პროგრესიის განმაპირობებელი ფაქტორების შეფასება. განხილულია დაავადებათა ეპიდემიოლოგია, ანთებითი მიკროგარემო, ციტოკინური და იმუნოლოგიური მექანიზმები, ეპითელურ-მეზენქიმური ტრანსფორმაციის პროცესები, ქსოვილოვანი რემოდელირება და მიკრობიოტის როლი. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV), განსაკუთრებით HPV16-ის, მნიშვნელობას სინონაზალური პაპილომების პათოგენეზსა და ავთვისებიან პროგრესიაში.
მიმოხილვა ასევე აერთიანებს თანამედროვე მონაცემებს ისეთი მოლეკულური და იმუნოჰისტოქიმიური მარკერების შესახებ, როგორიცაა p16, EGFR, Ki67, VEGF, მატრიქსული მეტალოპროტეინაზები და ანთებითი ციტოკინები, რომლებიც შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს დაავადების პროგნოზირების, რეციდივის რისკის შეფასებისა და პერსონალიზებული მკურნალობის დაგეგმვისათვის. არსებული ლიტერატურის ანალიზი ცხადყოფს, რომ სინონაზალური პოლიპებისა და პაპილომების პათოგენეზი მრავალფაქტორული და ჰეტეროგენულია, რაც საჭიროებს დამატებით მოლეკულურ და კლინიკურ კვლევებს.
სინონაზალური დაზიანებების ფენოტიპური და მოლეკულური პროფილის სიღრმისეული შესწავლა ხელს შეუწყობს დაავადების ადრეულ დიაგნოსტიკას, რეციდივისა და ავთვისებიანი ტრანსფორმაციის რისკის უკეთ შეფასებას და თანამედროვე მიზანმიმართული თერაპიული საშუალებების განვითარებას.
Downloads
Lisan Q, Laccourreye O, Bonfils P. Sinonasal inverted papilloma: From diagnosis to treatment. Eur Ann Otorhinolaryngol Head Neck Dis 2016;133:337–41. https://doi.org/10.1016/J.ANORL.2016.03.006.
Mirza S, Bradley PJ, Acharya A, Stacey M, Jones NS. Sinonasal inverted papillomas: Recurrence, and synchronous and metachronous malignancy. Journal of Laryngology and Otology 2007;121:857–64. https://doi.org/10.1017/S002221510700624X.
Mirza S, Bradley PJ, Acharya A, Stacey M, Jones NS. Sinonasal inverted papillomas: Recurrence, and synchronous and metachronous malignancy. Journal of Laryngology and Otology 2007;121:857–64. https://doi.org/10.1017/S002221510700624X.
Paehler vor der Holte A, Fangk I, Glombitza S, Wilkens L, Welkoborsky HJ. Impact of human papillomaviruses (HPV) on recurrence rate and malignant progression of sinonasal papillomas. Cancer Med 2021;10:634–41. https://doi.org/10.1002/CAM4.3642;REQUESTEDJOURNAL:JOURNAL:20457634;WGROUP:STRING:PUBLICATION.
Zhang L, Wang C. Surgical strategy for resection of sinonasal inverted papilloma. Chinese Journal of Otorhinolaryngology Head and Neck Surgery 2020;55:8–13. https://doi.org/10.3760/CMA.J.ISSN.1673-0860.2020.01.003.
Re M, Gioacchini FM, Bajraktari A, Tomasetti M, Kaleci S, Rubini C, et al. Malignant transformation of sinonasal inverted papilloma and related genetic alterations: a systematic review. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology 2017;274:2991–3000. https://doi.org/10.1007/S00405-017-4571-2.
Re M, Gioacchini FM, Bajraktari A, Tomasetti M, Kaleci S, Rubini C, et al. Malignant transformation of sinonasal inverted papilloma and related genetic alterations: a systematic review. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology 2017;274:2991–3000. https://doi.org/10.1007/S00405-017-4571-2.
D’Errico A, Zajacova J, Cacciatore A, Baratti A, Zanelli R, Alfonzo S, et al. Occupational risk factors for sinonasal inverted papilloma: A case-control study. Occup Environ Med 2013;70:703–8. https://doi.org/10.1136/OEMED-2013-101384.
Contrera KJ, Woody NM, Rahman M, Sindwani R, Burkey BB. Clinical management of emerging sinonasal malignancies. Head Neck 2020;42:2202–12. https://doi.org/10.1002/HED.26150.
Pähler vor der Holte A, Fangk I, Glombitza S, Wilkens L, Welkoborsky HJ. Prognostic factors and risk factors for development and recurrence of sinonasal papillomas: potential role of different HPV subtypes. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology 2020;277:767–75. https://doi.org/10.1007/S00405-019-05747-4.
Liu W, Li Z, Luo Q, Lai Y, Zhang J, Chen F, et al. The elevated expression of osteopontin and vascular endothelial growth factor in sinonasal inverted papilloma and its relationship with clinical severity. Am J Rhinol Allergy 2011;25:313–7. https://doi.org/10.2500/AJRA.2011.25.3662.
Moon IJ, Lee DY, Suh MW, Han DH, Kim ST, Min YG, et al. Cigarette smoking increases risk of recurrence for sinonasal inverted papilloma. Am J Rhinol Allergy 2010;24:325–9. https://doi.org/10.2500/AJRA.2010.24.3510.
Sham CL, To KF, Chan PKS, Lee DLY, Tong MCF, Van Hasselt CA. Prevalence of human papillomavirus, Epstein-Barr virus, p21, and p53 expression in sinonasal inverted papilloma, nasal polyp, and hypertrophied turbinate in Hong Kong patients. Head Neck 2012;34:520–33. https://doi.org/10.1002/HED.21772.
Etiology of sinonasal inverted papilloma: A narrative review - ScienceDirect n.d. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095881116300713 (accessed May 27, 2026).
Deitmer T, Wiener C. Is there an occupational etiology of inverted papilloma of the nose and sinuses? Acta Otolaryngol 1996;116:762–5. https://doi.org/10.3109/00016489609137921.
Kim JY, Yoon JK, Citardi MJ, Batra PS, Roh HJ. The prevalence of human papilloma virus infection in sinonasal inverted papilloma specimens classified by histological grade. Am J Rhinol 2007;21:664–9. https://doi.org/10.2500/ajr.2007.21.3093.
Roh HJ, Procop GW, Batra PS, Citardi MJ, Lanza DC. Inflammation and the pathogenesis of inverted papilloma. Am J Rhinol 2004;18:65–74. https://doi.org/10.1177/194589240401800201.
Byun JY, Lee SH, Shin JM, Baek BJ, Lee JY. Overexpression of angiomotin in sinonasal inverted papilloma. Int Forum Allergy Rhinol 2014;4:512–6. https://doi.org/10.1002/alr.21293.
Wang MJ, Noel JE. Etiology of sinonasal inverted papilloma: A narrative review. World J Otorhinolaryngol Head Neck Surg 2017;3:54–8. https://doi.org/10.1016/J.WJORL.2016.11.004.
Li-Jessen NYK, Powell M, Choi AJ, Lee BJ, Thibeault SL. Cellular source and proinflammatory roles of high-mobility group box 1 in surgically injured rat vocal folds. Laryngoscope 2017;127:E193–200. https://doi.org/10.1002/LARY.26333.
Busquets JM, Hwang PH. Endoscopic resection of sinonasal inverted papilloma: A meta-analysis. Otolaryngology - Head and Neck Surgery 2006;134:476–82. https://doi.org/10.1016/J.OTOHNS.2005.11.038.
Kim CJ, Tambe Y, Mukaisho KI, Sugihara H, Kageyama S, Kawauchi A, et al. Periostin suppresses in vivo invasiveness via PDK1/AKT/mTOR signaling pathway in a mouse orthotopic model of bladder cancer. Oncol Lett 2017;13:4276–84. https://doi.org/10.3892/OL.2017.6004.
Clinical characteristics and recurrence predictors of sinonasal inverted papilloma: a retrospective cohort study - PMC n.d. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12009903/ (accessed May 27, 2026).
Li XH, Wang DF, Yin DT. Clinical characteristics and recurrence predictors of sinonasal inverted papilloma: a retrospective cohort study. Front Oncol 2025;15:1537905. https://doi.org/10.3389/FONC.2025.1537905.
Tolboom TCA, Pieterman E, Van der Laan WH, Toes REM, Huidekoper AL, Nelissen RGHH, et al. Invasive properties of fibroblast-like synoviocytes: Correlation with growth characteristics and expression of MMP-1, MMP-3, and MMP-10. Ann Rheum Dis 2002;61:975–80. https://doi.org/10.1136/ARD.61.11.975.
Lawson W, Ho BT, Shaari CM, Biller HF. Inverted papilloma a report of 112 cases. Laryngoscope 1995;105:282–8. https://doi.org/10.1288/00005537-199503000-00011.
Habib ARR, Hathorn I, Sunkaraneni VS, Srubiski A, Javer AR. Blood transfusion requirements for endoscopic sinonasal inverted papilloma resections. Journal of Otolaryngology - Head and Neck Surgery 2013;42. https://doi.org/10.1186/1916-0216-42-44.
Habib ARR, Hathorn I, Sunkaraneni VS, Srubiski A, Javer AR. Blood transfusion requirements for endoscopic sinonasal inverted papilloma resections. Journal of Otolaryngology - Head and Neck Surgery 2013;42. https://doi.org/10.1186/1916-0216-42-44.
Busquets JM, Hwang PH. Endoscopic resection of sinonasal inverted papilloma: A meta-analysis. Otolaryngology - Head and Neck Surgery 2006;134:476–82. https://doi.org/10.1016/J.OTOHNS.2005.11.038.
Myers EN, Fernau JL, Johnson JT, Tabet JC, Barnes EL. Management of inverted papilloma. Laryngoscope 1990;100:481–90. https://doi.org/10.1288/00005537-199005000-00008.
Lisan Q, Laccourreye O, Bonfils P. Sinonasal inverted papilloma: From diagnosis to treatment. Eur Ann Otorhinolaryngol Head Neck Dis 2016;133:337–41. https://doi.org/10.1016/J.ANORL.2016.03.006.
Syrjänen S, Syrjänen K. Hpv-associated benign squamous cell papillomas in the upper aero-digestive tract and their malignant potential. Viruses 2021;13. https://doi.org/10.3390/V13081624.
Altavilla G, Staffieri A, Busatto G, Canesso A, Giacomelli L, Marioni G. Expression of p53, p16INK4A, pRb, p21WAF1/CIP1, p27KIP1, cyclin D1, Ki-67 and HPV DNA in sinonasal endophytic Schneiderian (inverted) papilloma. Acta Otolaryngol 2009;129:1242–9. https://doi.org/10.3109/00016480802620647.
Pajor AM, Danilewicz M, Stasikowska-Kanicka O, Józefowicz-Korczyńska M. The immunoexpression of CD34, Bcl-2, and Ki-67 antigens in sinonasal inverted papillomas. Am J Rhinol Allergy 2014;28. https://doi.org/10.2500/ajra.2014.28.3980.
საავტორო უფლებები (c) 2026 ქართველი მეცნიერები
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
