პალიატიური მზრუნველობა XXI საუკუნეში: მულტიდისციპლინური მიდგომა, ციფრული ჯანმრთელობა და თანაბარი ხელმისაწვდომობა
ჩამოტვირთვები
შესავალი: პალიატიური მზრუნველობა თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემის განუყოფელი ნაწილია, მის მთავარ მიზანს კი ქრონიკული ინკურაბელური პაციენტებისა და მათი ოჯახის წევრების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება წარმოადგენს. მიუხედავად საერთაშორისო აღიარებისა, დღესაც პალიატიური მზრუნველობის ხელმისაწვდომობის პრობლემა დგას ბევრ ქვეყანაში, განსაკუთრებით დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში რაც ხაზს უსვამს სტრუქტურულ და სისტემურ უთანასწორობას პლანეტაზე.
მიზანი: ჩვენი მიმოხილვა უზრუნველყოფს გაფართოებულ ანალიზს და ხაზს უსვამს ინტერდისციპლინური თანამშრომლობის გაძლიერებას, განათლების გაუმჯობესებას, ციფრული ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების დანერგვას, ეთიკური საკიტხების გათვლისწინებას და გლობალური, სამართლიანი ხელმისაწვდომობის სტრატეგიების უზრუნველყოფას.
მეთოდები: ჩვენს მიერ ჩატარებული ლიტერატურის მიმოხილვა ორიენტირებული იყო საერთაშორისო რეკომენდაციებსა და სამეცნიერო კვლევებზე. მიმოხილვის დროს ძირიტადი აქცენტი გაკეთდა პაცინტზე ორიენტირებულ, ჰოლისტიკურ მიდგომაზე, მულტიდისციპლინური მიდგომის მნიშვნელობაზე, სამედიცინო პერსონალის განათლების მნიშვნელობაზე,ციფრული ჯანდაცვის ტექნოლოგიებზე და მათ მნიშვნელობაზე, ასევე იმ სოციალურ-ეკონომიკურ ჩარჩოებზე, რომლებიც მხარს უჭერენ პალიატიურ მზრუნველობას.
შედეგები: ეფექტური პალიატიური მზრუნველობა მოიაზრებს მულტიდისციპლინური გუნდის ჩართვას ქრონიკული ინკურაბელური დაავადების დადგენის მომენტიდან. მულტიდისციპლინურ გუნდში გულისხმება ექიმის, ექთნის, ფსიქოლოგის, სოციალური მუშაკის და სასულიერო პირის არსებობა. ციფრული ინოვაციები, როგორიცაა ტელეპალიატიური მზრუნველობა ზრდის ხელმისაწვდომობას და ზრუნვის ეფექტურობას. ეთიკური ნორმების დაცვა და პაციენტზე ორიენტირებული მიდგომა ამცირებს დაავადებით განპირბებულ სერიოზულ ტანჯვას, სტრესს და ამცირებს ჰოსპიტალიზაციის რისკს.
დასკვნა: თანამედროვე პალიატიური მზრუნველობა მოიაზრებს მულტიდისციპლინური და ინტერდისციპლინურ მიდგომას, ციფრული ინოვაციებისა და ეთიკური ჩარჩოების ინტეგრაციას. მსოფლიო მასშტაბით თანაბარი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა კი მოითხოვს პოლიტიკის ცვლილებას რატა ზრუნვა გახდეს პლანეტაზე ყველასთვის თანაბარი. ადრეული, პაციენტზე და მისი ოჯახის წევრებზე ორიენტირებული პალიატიური მზრუნველობა აუმჯობესებს არა მხოლოდ სიმპტომთა მართვას და კლინიკურ შედეგებს, არამედ ასევე აუმჯობესებს მათი ცხოვრეების ხარისხს.
Downloads
Barnestein-Fonseca P, González-Martínez P, Navarro-Illana P, et al. Societal engagement and culturally sensitive palliative care interventions. Palliat Med. 2024;38(3):456–470.
Bush, S., Perez, N., Baum, C., & Nair, V. (2023). Telehealth and remote monitoring in palliative care: Opportunities for quality assessment. Current Opinion in Supportive and Palliative Care, 17(2), 103–112. https://doi.org/10.1097/SPC.0000000000000681
Cherny, N., Radbruch, L., & Board, I. (2023). Palliative care: Current challenges and future directions. Lancet Oncology, 24(6), 600–614.
Choo SL, Low JH, Chan SWC. Interdisciplinary collaboration in palliative care: a scoping review. BMJ Support Palliat Care. 2023;13:345–356.
Connor, S., & Bermedo, M. C. S. (Eds.). (2020). Global atlas of palliative care (2nd ed.). World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240034461
Dalgaard KM, Jensen AB, Guldin MB. Knowledge gaps in palliative care among health professionals: a systematic review. Palliat Med. 2014;28(4):287–303.
Dionne-Odom JN, Ornstein KA, Kent EE. Patient and family engagement in palliative care: a critical review. J Pain Symptom Manage. 2019;58(5):895–907
Downar, J., MacDonald, S., & Buchman, S. (2023). Medical assistance in dying, palliative care, safety, and structural vulnerability. Journal of Palliative Medicine, 26(9), 1175–1179. https://doi.org/10.1089/jpm.2023.0210
Hayek S, Hui D, Bruera E. Education and referral criteria in palliative care: improving integration across specialties. Support Care Cancer. 2025;33:1125–1137.
Hui D, Bruera E. Models of outpatient and home-based palliative care. Curr Opin Support Palliat Care. 2016;10(4):349–356.
Kaasa S, Loge JH, Aapro M, et al. Integration of palliative care into oncology: ESMO Clinical Practice Guidelines. Ann Oncol. 2018;29(Suppl 4):iv120–iv142.
Knaul, F., Farmer, P., Krakauer, E., De Lima, L., Bhadelia, A., Jiang, Kwete, X., … Foley, K. (2018). Lancet Commission on Palliative Care and Pain Relief. The Lancet.
Li Q, Chhabra K, Singh A. Digital innovations in palliative care: enhancing access and quality of care. J Palliat Med. 2021;24(5):700–712.
May, P., Normand, C., Cassel, J., & Morrison, R. S. (2020). Economic impact of timely palliative care interventions in oncology. Journal of Clinical Oncology, 38(10), 1045–1054.
McIlfatrick S, Hasson F, McKenna H, O’Connor M. Public knowledge and attitudes toward palliative care in Europe: a systematic review. BMC Palliat Care. 2021;20:59.
Nair, D., Paul, A. S., & Raveendran, K. U. (2023). Palliative care development in India: New WHO conceptual model. BMJ Supportive & Palliative Care, 13(3), 298–304. https://doi.org/10.1136/spcare 2022 004062
Rajagopal, M., & Kumar, S. (2022). Palliative care in low- and middle-income countries: Challenges and strategies. Journal of Pain and Symptom Management, 63(5), 1001–1012.
Rid, A., Wendler, D., & Mattson, J. (2023). Ethical frameworks in palliative care. The Lancet Oncology, 24(5), e200–e210. https://doi.org/10.1016/S1470-2045(23)00123-4
Sanders T, Verhoef M, Flaherty M, et al. Continuity of care in palliative services: coordination between outpatient and inpatient care. J Palliat Med. 2024;27(1):12–23.
Sleeman, K., de Brito, M., Etkind, S., Nkhoma, K., Guo, P., Murtagh, F., … Higginson, I. (2019). The burden of serious health-related suffering among adults in low- and middle-income countries: Global estimates. Lancet Global Health, 7(3), e321–e331.
Sleeman, K. E., Timms, A., Gillam, J., Anderson, J. E., Harding, R., Sampson, E. L., & Evans, C. J. (2021). Priorities and opportunities for palliative and end of life care in United Kingdom health policies: A national documentary analysis. BMC Palliative Care, 20, Article 108. https://doi.org/10.1186/s12904 021 00802 6.
Smith, S., Johnson, L., Brown, K., & Thompson, R. (2022). Evaluating the effectiveness of home- and community-based palliative care: Outcomes and cost-efficiency. Palliative Medicine, 36(4), 567–579.
Sudore, R. L., Landefeld, C. S., & Knight, S. J. (2017). Engaging patients in advance care planning: Challenges and opportunities. JAMA Internal Medicine, 177(5), 676–682. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2017.0106
Weiss, M., Sabo Wagner, S., Frydman, J., & Pramesh, C. S. (2025). Addressing barriers in palliative care for rural and underserved communities. American Society of Clinical Oncology Educational Book, 45(3), e472842. https://doi.org/10.1200/EDBK-25-472842
World Health Assembly. (2014). Strengthening of palliative care as a component of comprehensive care throughout the life course (WHA Resolution 67.19). https://apps.who.int/gb/ebwha/pdf_files/WHA67/A67_R19-en.pdf
Worldwide Hospice Palliative Care Alliance & World Health Organization. (2020). Global atlas of palliative care (2nd ed.). https://www.thewhpca.org/resources/global-atlas-on-end-of-life-care
Zhi Y, Smith AK. Misconceptions about palliative care among healthcare professionals: impact on early integration. J Pain Symptom Manage. 2015;50(6):785–790.
საავტორო უფლებები (c) 2025 ქართველი მეცნიერები
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
