„დიდებული კუნძული“ და ჩინეთის სტრატეგია: გეოპოლიტიკური თეორიების გავლენა საერთაშორისო ურთიერთობებზე

ავტორები

DOI:

https://doi.org/10.52340/splogos.2025.03.15

საკვანძო სიტყვები:

გეოპოლიტიკური თეორიები, „ჰართლენდი“, ზღვის ძალაუფლება, სივრცითი ძალაუფლება, „დიდებული კუნძული“

ანოტაცია

ნაშრომი მიზნად ისახავს, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სტრატეგიის ფონზე ნოვატორული მიდგომით გააანალიზოს გეოპოლიტიკაში ტრადიციულად ჩამოყალიბებული დიქოტომია ხმელეთსა და ზღვის ძალებს შორის. აღნიშნული პროცესების ირგვლივ არსებული უამრავი თეორია საუკუნეზე მეტია მნიშვნელოვანი დაპირისპირების საგანია. მათ შორის, შეიძლება ითქვას, რომ ჰალფორდ მაკინდერის „ჰართლენდისა“ და ალფრედ ტეიერ მეჰენის „ზღვის ძალაუფლების თეორიათა“ ჭიდილი განსაზღვრავს სწორედ გეოპოლიტიკის მეცნიერებას, რაც თითქოს ხაზს უსვამს ამ დაპირისპირებათა მნიშვნელობას. თუმცა, თანამედროვე ჩინეთის მხრიდან საზღვაო და სახმელეთო ელემენტების თანაბარი განვითარება თითქოს არსებული ოპოზიციური მიმართებების აუცილებლობას ეჭვქვეშ აყენებს. ამრიგად, იმ მიზნით, რომ კიდევ უფრო სიღრმისეულად გაანალიზდეს ჩინეთის საზღვაო და სახმელეთო ძალაუფლების ელემენტები, ნაშრომი იყენებს ახალ კონცეფციას, „დიდებულ კუნძულს“, როგორც უკვე არსებულ კლასიკურ დიქოტომიასთან დაპირისპირების მექანიზმს. „დიდებული კუნძული“ ქმნის აღნიშნული ელემენტების სინთეზის შესაძლებლობასა და მათი სიღრმისეულად გაანალიზების საფუძველს. 

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

ავტორის ბიოგრაფია

Giga Peradze, ბიზნესის და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი

საერთაშორისო უსაფრთხოების და ტექნოლოგიების მაგისტრი

წყაროები

Chen, Wei-Chung, Ching-Hsiewn Ou, Ming-Hao Yang, and Yi-Che Shih. 2024. "China’s gray zone actions in the East China Sea, Taiwan Strait, and South China Sea: A comparative study and impact on fisheries ." Marine Policy.

Fellegi, Benjamin. 2022. "The Conflict of Land and Sea in Geopolitics: Comparing the Geopolitical Thinking of Halford Mackinder and Alfred Mahan (1890–1914)." Journal of International Relations and Political Science Studies – JIRPS 1-18.

Holmila, Antero. 2020. "Re-thinking Nicholas J. Spykman: from historical sociology tobalance of power." The International History Review 951–966.

Mackinder, H. J. 1904. "The Geographical Pivot of History." The Geographical Journal.

Mahan, A. T. 1890. The Influence of Sea Power Upon History, 1660-1783. Boston: Little, Brown and Company.

Morgenthau, Hans J. 1948. Politics Among Nations: The Struggle For Power And Peace. New York: Alfred A. Knopf, INC.

Office of The Historian. n.d. Mahan’s The Influence of Sea Power upon History: Securing International Markets in the 1890s. Accessed September 13, 2025. https://history.state.gov/milestones/1866-1898/mahan?

Rolland, Nadège. 2017. "China’s Eurasian Century? Political and Strategic Implications of the Belt and Road Initiative." The National Bureau of Asian Researc 93-120.

Rolland, Nadège. 2024. Mapping china’s strategic space. The National Bureau of Asian Research.

U.S. Naval Institute Staff. 2024. "Report to Congress on China Naval Modernization ." USNI News. August 20. Accessed September 13, 2025. https://news.usni.org/2024/08/20/report-to-congress-on-china-naval-modernization-2?

Xia, Yafeng. 2018. "Introduction to the Special Issue on China’s Relations with Its Neighbors: Historical Perspectives on Contemporary Issues." Johns Hopkins University Press 485-500

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2025-12-29

როგორ უნდა ციტირება

გამოცემა

სექცია

Articles

მსგავსი სტატიები

1 2 3 > >> 

თქვენ ასევე შეგიძლიათ მსგავსი სტატიების გაფართოებული ძიების დაწყება ამ სტატიისათვის.