უკრაინის სამხრეთი XVI-XVIII საუკუნეებში უცხოელების ცნობებში
DOI:
https://doi.org/10.52340/tuw.2024.37.01.13საკვანძო სიტყვები:
უკრაინის სამხრეთი XVI-XVIII სს., მოგზაური უცხოელების შენიშვნები, სამხრეთ უკრაინის დასახლება, ეთნიკური პოლიტიკაანოტაცია
სტატიაში გამოქვეყნებულია უცხოელი ავტორების ძირითადი ნაშრომები (ს. გერბერშტეინი, მ. ლიტვინი, ე. ლიასოტა, გ. ბოპლანი, კ. შევალიე, კ. გილდებრანტი, პ. ალეფსკი, ა. ვიმინა, ჰ. ეილერი, ი. გილდენშტედტი, ი. მილერი, ჯ.-ბ შერერი) გაანალიზებულია. სტატია მკითხველის ყურადღებას ამახვილებს XVI-XVIII საუკუნეებში სტეპური უკრაინის დასახლების პროცესისა და მასში უკრაინელი ხალხის როლის აღწერაზე. დამოუკიდებელი უკრაინის სახელმწიფოს ჩამოყალიბების პროცესს ეთნოპოლიტიკური პრობლემები აქვს. ამ პრობლემების გადასაწყვეტად ავტორებმა გაანალიზეს უკრაინელების როლი უკრაინის სამხრეთის დასახლებასა და განვითარებაში XVI-XVIII საუკუნეებში. სტატიაში ხაზგასმულია, რომ ბევრი რუსი, თათარი, ბერძენი და სხვა ადამიანი მონაწილეობდა უკრაინული ეთნიკური ჯგუფის ჩამოყალიბებაში. კვლევის საგანია უცხოელი ავტორების სხვადასხვა წყარო. ავტორები იკვლევენ უცხოელი ავტორების ძირითად ნაშრომებს (მონოგრაფიები, გამოკვლევები, სამოგზაურო ჩანაწერები, წერილები, მოხსენებები და ა.შ.). ამ წყაროების ძირითადი თავისებურებებია: ქრონოლოგიური ბუნება; ავტორები საეჭვო ვარაუდს გამოთქვამენ, რომ მას აქვს მხატვრული ნაწარმოების ელემენტები; ბევრ მათგანს არ აქვს მეცნიერული ბუნება. უკრაინის სამხრეთი არის ტერიტორია, რომელიც ესაზღვრება რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო საზღვარს აღმოსავლეთით; ისეთ მდინარეებზე, როგორიცაა სივერსკი დონეცი, ორილი და ტიასმინი ჩრდილოეთით, მდინარეები სინჯუხა და კოდიმა და მოლდოვის სახელმწიფო საზღვარი დასავლეთში. სახელმწიფოს ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებული თანამედროვე პრობლემების ზოგიერთი ეთნოპოლიტიკური ასპექტი შეიძლება გადაწყდეს მეცნიერული ანალიზით, რომელიც გამოიყენება უკრაინელი ერის როლზე XVI-XVIII სს-ის პერიოდში მისი ტერიტორიის დასახლებასა და განვითარებაში კონკრეტულად სამხრეთ უკრაინაში.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
Beauplan, 1991: – Beauplan Guillaume Levasseur de. Description of Ukraine. Lviv, 1990. 301 p.
Boplan, 1998: – Boplan and Ukraine: Collection of scientific works. Lviv, 1998.
Vintonyak, 1995: – Oleksa Vintonyak. Ukraine in the descriptions of Western European travelers of the second half of the XVIII-th century. Lviv; Munich, 1995. 139 p.
Gerbershtein, 1988: – Gerbershtein S. On Muscovite Affairs. 1908. 308 p. The Big Drawing Book. M., 1950. 229 p. Also: Notes on Muscovy. M., 1988.
Guildenstedt, 1892: – Guildenstedt. Travel through the Slobodsk-Ukrainian province. Kharkiv, 1892. 89 p.
Hildenstedt, 1879: – Diary of a trip to Southern Russia of academician Hildenstedt // Zapisky Odess.Obsch. Ist. and Drev., 1879, vol. 11. P.180-228.
Lyassota, 1890: – Diary of Erich Lyassota // Memoirs related to the history of Southern Russia. K., 1890. Issue 1.
Zaitsev, 1961: – Zaitsev V.M., Slabeev I.S. Ukraine of the late XVI-th - first half of the XVII-th centuries. in descriptions and memoirs of foreigners// Ukr..ist.zhurnal. 1961. No. 8.
Lytvyn, 1984: – Mykhailo Lytvyn. About the customs of Tatars, Lithuanians and Muscovites. M.. 1994.
Lyasota, 1984: – Lyasota Erich. Diary// October. 1984. No. 10. P.97-110.
Makarchuk, 1999: – Makarchuk S.A. Written sources on the history of Ukraine. Lviv, 1999. 352 p.
Makarchuk, 1999: – Materials from sources of foreign origin about Ukraine of the XV-XVIII centuries. // Makarchuk S.A. Written sources on the history of Ukraine. Lviv, 1999. P. 148-164.
Mytsyk, 1981: – Yu.A. Mytsyk Notes of foreigners as a source for the history of Ukraine (second half of the XVI-th - mid-XVII-th centuries). Dnipropetrovsk, 1981.
Nalyvaiko, 1992: – Nalyvaiko D.S. Cossack Christian Republic// Zaporizhzhya Sich in Western European historical and literary monuments. K., 1992. 496 p.
Nikiforenko, 1999: – Nikiforenko N.A. Travel diary of I.A. Hildenstedt in Elizavetgrad province (May-July 1774)// Southern Ukraine of the XVIII-th-19th centuries. Zaporizhzhia. 1999. Vol. 4(5). P. 15-39.
Pirko, 2004: – Pirko V.O. Settlement and economic development of Steppe Ukraine in the XVI-th-XVIII-th centuries/Ukrainian cultural center. Donetsk, 2004. 224 p.
Pirko, 1998: – Pirko V.O. Settlement of Steppe Ukraine in the XVI-th-XVIII-th centuries. Donetsk, 1998. 124 p.
Pirko, 1991: – Pirko V.O. Development of the south of Ukraine in the XVI-th-XVIII-th centuries. in domestic historiography. Donetsk, 1991. 32 p.
Sichinsky, 1992: – Volodymyr Sichinsky. Foreigners about Ukraine. A selection from descriptions of travels in Ukraine and other writings of foreigners about Ukraine over ten centuries. K., 1992. 255 p.
Stechenko, 2002: – Stechenko D.M. Placement of productive forces and regionalism. K., 2002. P. 201-226.
Cheleby, 1961-1979: – Cheleby E. Travel books. M., 1961-1979. v. 1-2.
Chevalier, 1993: – Chevalier Pierre. History of the Cossacks' war against Poland. K., 1993.
Scherer, 1994: – Scherer Jean-Benoit. The Chronicle of «Malorossia», or the History of the Zaporozhian Cossacks... .K., 1994. 311 p.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
