მაღალი დოზით ინტრავენური მეთილპრედნიზოლონის პულს-თერაპიით ინდუცირებული დიაბეტური კეტოაციდოზი დერმატომიოზიტის მქონე პაციენტში: კლინიკური შემთხვევა
ჩამოტვირთვები
შესავალი: დიაბეტური კეტოაციდოზი (DKA) შაქრიანი დიაბეტის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე და სიცოცხლისათვის საშიში მწვავე გართულებაა, რომელიც ხასიათდება ჰიპერგლიკემიით, მეტაბოლური აციდოზითა და კეტოზით. მიუხედავად იმისა, რომ გლუკოკორტიკოიდებით გამოწვეული ჰიპერგლიკემია ფართოდ არის ცნობილი, დიაბეტური კეტოაციდოზის განვითარება პაციენტებში, რომლებსაც მანამდე შაქრიანი დიაბეტი არ ჰქონდათ, იშვიათ მოვლენას წარმოადგენს. მაღალი დოზით ინტრავენურმა მეთილპრედნიზოლონის პულს-თერაპიამ შესაძლოა მკვეთრად გაზარდოს ინსულინრეზისტენტობა და გამოიწვიოს მძიმე მეტაბოლური დეკომპენსაცია.
კლინიკური შემთხვევა: წარმოდგენილია 62 წლის პაციენტის კლინიკური შემთხვევა აქტიური დერმატომიოზიტით, რომელსაც მაღალი დოზით ინტრავენური მეთილპრედნიზოლონის პულს-თერაპიის ჩატარების შემდეგ განუვითარდა მძიმე დიაბეტური კეტოაციდოზი. პაციენტს ანამნეზში შაქრიანი დიაბეტი არ აღენიშნებოდა, ხოლო თვითკონტროლისას გლიკემიის მაჩვენებლები ნორმის ფარგლებში იყო. პულს-თერაპიის დასრულების შემდეგ განვითარდა გამოხატული ჰიპერგლიკემია (545 მგ/დლ), კეტონურია, მეტაბოლური აციდოზი (pH 7.20; HCO₃⁻ 14.8 mmol/L) და ანიონური ნაპრალის მომატება, რაც შეესაბამებოდა დიაბეტური კეტოაციდოზის დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმებს. დაუყოვნებლივ დაიწყო ინტენსიური ინფუზიური თერაპია, ინტრავენური ინსულინის უწყვეტი ინფუზია, ელექტროლიტური დარღვევების კორექცია და მუდმივი მონიტორინგი, რის შედეგადაც მიღწეულ იქნა ჰიპერგლიკემიისა და მეტაბოლური აციდოზის ეტაპობრივი კორექცია. მიუხედავად მეტაბოლური პარამეტრების გაუმჯობესებისა, პაციენტს აღენიშნებოდა დერმატომიოზიტის პროგრესირებასთან დაკავშირებული კუნთოვანი სისუსტე, დისფაგია და სუნთქვის უკმარისობის გაღრმავება.
დასკვნა: წარმოდგენილი შემთხვევა ხაზს უსვამს, რომ მაღალი დოზით გლუკოკორტიკოიდული პულს-თერაპია შეიძლება გახდეს დიაბეტური კეტოაციდოზის მაპროვოცირებელი ფაქტორი იმ პაციენტებშიც კი, რომლებსაც მანამდე შაქრიანი დიაბეტი არ ჰქონდათ. გლუკოკორტიკოიდებით მკურნალობის დროს, განსაკუთრებით აუტოიმუნური დაავადებების მქონე პაციენტებში, აუცილებელია სისხლის გლუკოზის დონის რეგულარული მონიტორინგი, რათა თავიდან იქნას აცილებული მძიმე მეტაბოლური გართულებები და უზრუნველყოფილი იყოს დროული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა.
Downloads
1. Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN. Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes. N Engl J Med. 2009;360(16):1636–1645.
2. Wolfsdorf JI, Glaser N, Agus M, Fritsch M, Hanas R, Rewers A, et al. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2022: Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar state. Pediatr Diabetes. 2022;23(Suppl 27):508–546.
3. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 16. Diabetes care in the hospital: Standards of Care in Diabetes—2025. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1):S344–S357.
4. Umpierrez GE, Korytkowski M. Diabetic emergencies—ketoacidosis, hyperglycaemic hyperosmolar state and hypoglycaemia. Nat Rev Endocrinol. 2016;12(4):222–232.
5. Pasquel FJ, Umpierrez GE. Hyperglycemic crises in adults: A look at the 2024 consensus report. Cleve Clin J Med. 2025;92(3):152–160.
6. Dhatariya KK, Glaser NS, Codner E, Umpierrez GE. Diabetic ketoacidosis. Nat Rev Dis Primers. 2020;6(1):40.
7. Joint British Diabetes Societies (JBDS) for Inpatient Care. The Management of Diabetic Ketoacidosis in Adults. 2nd ed. London: JBDS; 2023.
8. Dalakas MC. Inflammatory muscle diseases. N Engl J Med. 2015;372(18):1734–1747.
9. Lundberg IE, Fujimoto M, Vencovský J, Aggarwal R, Holmqvist M, Christopher-Stine L, et al. Idiopathic inflammatory myopathies. Nat Rev Dis Primers. 2021;7(1):86.
10. Dalakas MC. Polymyositis, dermatomyositis, and inclusion-body myositis. N Engl J Med. 1991;325(21):1487–1498.
11. Fardet L, Petersen I, Nazareth I. Risk of clinical cardiovascular events with glucocorticoid therapy in patients with immune-mediated inflammatory diseases. CMAJ. 2015;187(17):E492–E499.
12. Clore JN, Thurby-Hay L. Glucocorticoid-induced hyperglycemia. Endocr Pract. 2009;15(5):469–474.
13. Suh S, Park MK. Glucocorticoid-induced diabetes mellitus: An important but overlooked problem. Endocrinol Metab (Seoul). 2017;32(2):180–189.
14. Perez A, Jansen-Chaparro S, Saigi I, Bernal-Lopez MR, Miñambres I, Gomez-Huelgas R. Glucocorticoid-induced hyperglycemia. J Diabetes. 2014;6(1):9–20.
15. Jeong Y, Jeong HS, Kim YS, Kim DH. Steroid-induced diabetic ketoacidosis: A case report and review of the literature. Medicine (Baltimore). 2022;101(35):e30340.
16. Gosmanov AR, Gosmanova EO, Kitabchi AE. Hyperglycemic crises: Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar state. Endocrinol Metab Clin North Am. 2014;43(1):75–106.
17. Umpierrez GE, Murphy MB, Kitabchi AE. Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar syndrome. Diabetes Spectr. 2002;15(1):28–36.
18. Misra S, Oliver NS. Diabetic ketoacidosis in adults. BMJ. 2015;351:h5660.
საავტორო უფლებები (c) 2026 ქართველი მეცნიერები
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
