აშშ-ჩინეთის ბრძოლა ჰეგემონიისათვის ახალი ტექნოლოგიების პირობებში
DOI:
https://doi.org/10.52340/splogos.2026.01.19საკვანძო სიტყვები:
ჰეგემონია, ტექნოლოგიური კონკურენცია, აშშ–ჩინეთის ურთიერთობები, ხელოვნური ინტელექტი, გლობალური უსაფრთხოებაანოტაცია
სტატია განიხილავს ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის გლობალურ დაპირისპირებას ტექნოლოგიური ჰეგემონიისთვის, რომელიც XXI საუკუნის საერთაშორისო სისტემის ერთ-ერთ მთავარ ტრანსფორმაციას წარმოადგენს. ტექნოლოგია თანამედროვე ეპოქაში იქცა ძალაუფლების მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად და განსაზღვრავს როგორც ეკონომიკურ შესაძლებლობებს, ისე გეოპოლიტიკურ გავლენას. კვლევის მიზანია გაანალიზოს ჰეგემონიის ტრანსფორმაცია სამხედრო და ეკონომიკური სფეროებიდან ციფრულ და ტექნოლოგიურ სივრცეში, სადაც კონკურენცია მიმდინარეობს ხელოვნური ინტელექტის, 5G ქსელების, ნახევარგამტარი ინდუსტრიისა და კიბერუსაფრთხოების მიმართულებით.
კვლევა ეფუძნება აკადემიური და ანალიტიკური წყაროების ანალიზს და აჩვენებს, რომ ტექნოლოგიური უპირატესობა თანამედროვე საერთაშორისო პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი განმსაზღვრელი ფაქტორია. აშშ ცდილობს შეინარჩუნოს ლიდერობა ინოვაციების, ღია ბაზრებისა და დემოკრატიული სტანდარტების მხარდაჭერით, ხოლო ჩინეთი ავითარებს სახელმწიფო-დირექტიულ მოდელს, რომელიც ორიენტირებულია ტექნოლოგიური ავტონომიისა და მონაცემთა კონტროლზე.
დასკვნის მიხედვით, ტექნოლოგიური კონკურენცია განსაზღვრავს XXI საუკუნის ჰეგემონიას და წარმოადგენს ახალი გლობალური ტექნოლოგიური წესრიგის ჩამოყალიბების საფუძველს.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
Abrams A. B. −China and America’s Tech War from AI to 5G: The Struggle to Shape the Future of World Order (2022). https://books.google.com/books?id=D8N6EAAAQBAJ.
Al-Hasnawi A. H. M. − “America-China Technology Competition and Its Geopolitical Dimensions.” Multicultural Education (2021). https://www.researchgate.net/publication/366596633.
Fricke B. − Artificial Intelligence, 5G and the Future Balance of Power (2020). JSTOR. https://www.jstor.org/stable/resrep25281.
Golota L. − “The Role of 5G Technology in Superpower Rivalry Between the United States and China: An Offensive Realist Approach.” Polish Political Science Yearbook (2023). https://heinonline.org/HOL/P?h=hein.journals/ppsy52&i=357.
Jaffer N. − Sino-US Competition in Global Information Infrastructure, Critical Technologies and Its Implications (2024). Institute of Regional Studies. https://regionalstudies.com.pk/wp/wp-content/uploads/2024/07/4.-SINO-US-COMPETITION-3.pdf.
Rahman M. − Tech Supremacy and Economic Warfare: The US-China Trade Battle in the 21st Century (2025). ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/391835669.
Rim H. J. − “The US–China Strategic Competition and Emerging Technologies in the Indo-Pacific Region.” In Indo-Pacific Strategies and Foreign Policy Challenges (2023). https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003377061-6.
Walker R. M. − 5G Technology, US-China Race, and the Competition for Dominance (2021). University of Mississippi Honors Thesis. https://egrove.olemiss.edu/hon_thesis/1742/.
Zhang K. H. − “Geoeconomics of US-China Tech Rivalry and Industrial Policy.” Asia and the Global Economy (2024). https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2667111524000227.
Zhang K. H. − “Industrial Policy in the Competition Between an Existing Hegemon and a Rising Superpower: The Case of the US and China.” The Chinese Economy (2025). https://doi.org/10.1080/10971475.2025.2469198.
