Once Again on Iberia-Iran Political Relations at the End of the 3rd Century in the Light of Archaeological Material
Keywords:
Mirian III, Bahram II, Papak CupsAbstract
Much has been written based on written sources regarding Iberia-Iran relations in the second half of the 3rd century. This time, the article interprets the information obtained from historical sources through the prism of archaeological material-specifically, the kylix discovered in Sargveshi and the Papak bowl found in Armaziskhevi.
The images depicted on the Sargveshi bowl have been identified as portraits of the Iranian Shah Bahram (Varahran) II (275/276-293 AD), his wife Shapurdukhtak, and his heir. Consequently, its production period is considered to be between 283 and 293 AD, and it is identified as a product of the royal workshop.
As for the Papak bowl, which was discovered in Burial No2 of Armaziskhevi, according to the Pahlavi inscription engraved on it, the bowl belonged to Papak the Pityakhsh (vitaxa), son of Ardashir. This individual is mentioned in the Paikuli inscription of 293 AD and was a contemporary of Shah Narseh (293-301 AD).
The Sargveshi and Papak bowls are diplomatic gifts sent from the Iranian royal court to the Iberian royal court. Thus, the arrival of the Sargveshi and Papak bowls in Georgia-specifically, within the territory of Iberia-is linked to the reigns and policies of the Iranian Shahs, Bahram II and Narseh.
According to Georgian and foreign sources, it is known that King Mirian III of Iberia was an ally of Shah Narseh until the Peace of Nisibis in 299 AD. Local nobles stood alongside the Iberian king, especially the pityakhshs-the military commanders of Iberia. The Papak bowl must represent a gift sent to the pityakhshs precisely for this alliance. As for the Sargveshi bowl, it fills a gap in the information missing from written sources. It is reasonable to assume that it was a diplomatic gift from the Iranian Shah Bahram II to Mirian III, sent either to an ally or in pursuit of establishing an alliance.
Downloads
References
1. ალექსიძე ზ. მოქცევაი ქართლისაი. ახლადაღმოჩენილი სინური რედაქციები. თბ., 2007.
2. ბახტაძე მ. ერისთავობის ინსტიტუტი საქართველოში. თბ., 2003.
3. ბრაგვაძე ზ. იბერია და კოლხეთი. თბ.,2021.
4. ლომოური ნ. ეგრისის სამეფოს ისტორია. თბ. 1968.
5. ლომოური ნ. ნარკვევები ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიიდან (III საუკუნეში და IV საუკუნის დასაწყისში. თბ., 1975.
6. მელიქიშვილი გ. ქართლის სამეფო III საუკუნეში. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები. I. თბ., 1970.
7. მელიქიშვილი გ. ქართლი IV ს. პირველ ნახევარში. ქრისტიანობის გამოცხადება სახელმწიფო სარწმუნოებად. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები. II. თბ., 1973.
8. პროკოპი კესარიელი. გეორგიკა. ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ. II. თბ., 1965.
9. ქართლის ცხოვრება. ტექსტი დადგენილი ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიერ. I. თბ., 1955.
10. შოშიაშვილი ნ. ქართლის სამეფოს საგარეო პოლიტიკა და დიპლომატია III საუკუნიდან V საუკუნის პირველ ნახევრამდე. ქართული დიპლომატიის ისტორიის ნარკვევები. I. თბ., 1998.
11. ცქიტიშვილი გ. იბერიის საპიტიახშოს საკითხისათვის ლიხთიმერეთში. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის შრომები. I. თბ., 1955.
12. Дашков С. Б. Цари царей — Сасаниды. История Ирана III-VII вв. в легендах, исторических хрониках и современных исследованиях. М. 2008.
13. Луконин В. Г. Культура сасанидского Ирана. М. 1969;
14. Луконини В. Иран в эпоху первых Сасанидов. М. 1941.
15. Луконин В. Г., Цоцелия М. В. Серебряный килик из с. Саргвеши. მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1981, № 4. გვ.51-62.
16. Мачабели К. Г., Несколько памятников сасанидской торевтики в Грузии, მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1972, № 3. გვ.59-64;
17. Мачабели К. Торевтика позднеантичной Грузии, Тбилиси, 1976. Сс.116-121;
18. Меликишвили Г. К истории древней Грузии. Тб., 1959.
19. Церетели Г. Эпиграфические находки в Мцхета - древнейшей столице Грузии. ВДИ. 1948. №2, გვ.55.
20. André Maricq. Res Gestae Divi Saporis. Syria. T.35. Fasc.3/4. 1958.
21. Braund David. Georgia in Antiquity – A Histury of Colchis and Transcaucasian Iberia, 550 BC-AD 562. Oxford. 1994.
22. Rapp S.H. The Sasanian World through Georgian Eyes: Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature. Routledge. 2014.
23. Toumanoff C. Cronology of the early kings of Iberia. Traditio. Vol.25. 1969.
24. Touraj Daryaee, Sasanian Persia – The Rise and Fall of an Empire. I.B. Tauris. 2009.
25. Weber Ursula. Narseh. Encyclopaedia Iranica. 2016.
