ბავშვთა და მოზარდთა დასაქმების და ჯანმრთელობის თავისებურებები
DOI:
https://doi.org/10.52340/jecm.2026.02.04საკვანძო სიტყვები:
labour, health, children, adolescentsანოტაცია
ბავშვთა და მოზარდთა შრომა რჩება არა მხოლოდ ეკონომიკურ ან სოციალურ, არამედ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კრიტიკულ პრობლემად. ბავშვთა და მოზარდთა შრომა, როგორც სოციალური, ეკონომიკური და სამართლებრივი ფენომენი, წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე გლობალურ გამოწვევას. ადრეულ ასაკში შრომა საზიანოა ბავშვის ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობისთვის, უსაფრთხოებისთვის და ზნეობრივი განვითარებისთვის, ადრეულ ასაკში სამუშაო გარემოს ფაქტორების მოქმედებამ შეიძლება გამოიწვიოს ტრავმა და საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის დაზიანება; სასუნთქი სისტემის პათოლოგია; მხედველობისა და სმენის პრობლემები; რეპროდუქციული ჯანმრთელობის დარღვევები; ფსიქოლოგიური ტრავმა და სტრესი; კოგნიტური და ემოციური განვითარების შეფერხება; სოციალური იზოლაცია და სტიგმა; ძალადობა. ბავშვთა და მოზარდთა შრომის აღმოფხვრის მიღწევა შესაძლებელია მხოლოდ ყოვლისმომცველი სტრატეგიით, რაც პირველ რიგში მიიღწევა საზოგადოების მდგრადი განვითარებით.
Downloads
წყაროები
ჯავახაძე რ, ციმაკურიძე მ., ხატიაშვილი ნ., ჩიგოგიძე ხ., საქართველოში პროფესიული ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების ძირითადი პრობლემები და მათი გადაწყვეტის მიმართულებები, თსსუ, შრომათა კრებული, ტ. XLVII, თბილისი, 2013, გვ. 168-170
ციმაკურიძე მ. პროფესიული მედიცინა, თბილისი, 2022, 490 გვ
Basu, K., & Van, P. H. (1998). The Economics of Child Labor.The American Economic Review, 88(3), 412-27
Bhalotra, S., & Heady, C. (2003). Child Farm Labor: The Wealth Paradox. The World Bank Economic Review, 17(2), 197-227.
Grootaert, C., & Kanbur, R. (2009). Child Labour: A Review. The World Bank Economic Review.
Cunningham, H. (2000). The History of Child Labour in the Context of the Industrial Revolution. Cambridge University Press.
Fassa, A. G., et al. (2010). Child labor and health: what do we know? American Journal of Industrial Medicine, 37(1).
Heinz, W. R. (2004). Occupational Health and Child Labour: The Chimney Sweepers Case. Oxford University Press.
Hobsbawm, E. J. (1999). The Age of Revolution: 1789–1848. Vintage Books.
ILO & UNICEF (2025). Child Labour: Global estimates 2024, trends, drivers and the road forward 2024-2025. New York/Geneva.
International Labour Organization (1973). Minimum Age Convention (No. 138). Geneva: ILO.
International Labour Organization (1999). Worst Forms of Child Labour Convention (No. 182). Geneva: ILO.
International Labour Organization (2013). The History of Child Labour and the Industrial Revolution. Geneva: ILO Publications.
Landrigan, P. J., & Fuller, R. (2016). Environmental pollutants and child health. The Lancet Commission on pollution and health.
Parker, S. W., & Behrman, J. R. (2018). The Effect of Childhood Health on Adult Health: Evidence from Child Labor Laws. Journal of Health Economics.
UNICEF (2023). Hidden Scars: The impact of conflict and crisis on child labour. New York: UNICEF.
United Nations (1989). Convention on the Rights of the Child (CRC). United Nations General Assembly Resolution 44/25.
United Nations (2015). sustainable development goals
WHO (World Health Organization) & ILO (2024). Child labour and health: Risks associated with hazardous work. Joint Report. Geneva: WHO/ILO.


