Salvia garedji–ის წყლიანი ექსტრაქტის ჰიდროლიზატის ქიმიური შედგენილობა
DOI:
https://doi.org/10.52340/jecm.2026.01.03საკვანძო სიტყვები:
Salvia garedji, phenolic acids, depsides, flavonoids, phenolic diterpens, HPLC-MSანოტაცია
კავკასიის ენდემური მცენარის Salvia garedji Troitzk.-ის (ოჯახი - Lamiaceae Lindl.) მიწისზედა ნაწილების წყლიანი ექსტრაქტი გამოირჩევა ფენოლური ნაერთების უხვი შემცველობით (49.8% ტანინი პერმანგანატომეტრული მეთოდით). პოლიფენოლების ბუნების დასადგენად ჩატარდა წყლიანი ექსტრაქტის მჟავური ჰიდროლიზი. ჰიდროლიზატის HPLC-MS ანალიზით მასში დადგინდა ფენოლური მჟავების, მათი წარმოებულების, დიტერპენული ფენოლების, ფლავონოიდების (ჯამში 32 ნივთიერება) არსებობა. მათგან 13 - კარნოზოლი, კარნოზის მჟავა, იუნანის მჟავა F, საგერინის მჟავა, სალვიანის მჟავა A, სალვიანოლის მჟავა A იზომერი, ლუტეოლონ-7-0-გლუკურონიდი, აპიგენინ-7-0-გლუკორონიდი, როზმარინის მჟავა, მეთილ გალატი, ცირსიმარიტინი, ეპიგალოკატეხინი, დანშენსუ (სალვიანის მჟავა A) - ადრე იდენტიფიცირებული იყო ნატიურ წყლიან ექსტრაქტში. 19 ნივთიერება - როზმანოლი, სალვიანოლის მჟავა F, როზმარიდიფენოლი, კოფეოლ-თრეონის მჟავა, პ-ჰიდროქსიბენზოილ გლუკოზა, კაფტარის მჟავა, მილტირონი, ეთილ როზმარინატი, იუნანეინის მჟავა F, ერიოდიქტიოლ-დი-გლუკოზიდი, როზმარინის მჟავის იზომერი, იუნანეინის მჟავა H, ცირსილინეოლი, ფერულოილ-ტარტრატი (ფერტარის მჟავა), 6-ჰიდროქსი-ლუტეოლინ-7-O-გლუკურონიდი, ხრიზინ-7-გლუკურონიდი, 5-ჰიდროქსი-6,7,3′,4′-ტეტრამეთოქსიფლავონი, 3-O-ფერულოილქინაქინის მჟავა - წარმოადგენს ჰიდროლიზატის პროდუქტს. ჰიდროლიზატში გალისა და ელაგის მჟავების ნაშთების არარსებობა მიუთითებს, რომ ექსტრაქტი არ შეიცავს ჰიდროლიზებად ტანინებს. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო ფარმაკოპეაში მოცემული მთრიმლავი ნივთიერებების მცენარეულ ნედლეულში რაოდენობრივი განსაზღვრის პერმანგანატომეტრული ტიტრაციის მეთოდით მიღებული შედეგი (49.8%) რეალურად გამოწვეულია სხვა ჯგუფის პოლიფენოლების დაჟანგვით. სხვადასხვა in vitro ექსპერიმენტში წყლიანმა ექსტრაქტმა გამოავლინა მაღალი ანტიოქსიდანტური აქტივობა.
Downloads
წყაროები
Sagareishvili T. G., Getia M. Z. Chemical comрosition of Salvia garedji, an edemic рlant of the Сaucasus. Chem. Nat. Compd., 60, 4, 2024, 766 - 767.
Государственная фармакопея Российской федерации. Определение содержания дубильных вешеств в лекарственном растительном сырье и лекарственных растительных препаратах. ХIV.Москва, II, 2018, 2365-69
Amaro-Luis J. M. Abietane diterpenoids from Salvia rubescens ssp. truxillensis. Pharm. Acta Helv. 72, 1997, 233-8
Afonso A. F., Pereira O. R., Fernandes A. et al. Phytochemical composition and bioactive effects of Salvia africana, Salvia officinalis ‘Icterina’ and Salvia mexicana Aqueous Extracts. Molecules, 24, 2019, 4327.
Mena P., Cirlini M., Tassotti M., Herrlinger K. A. et al. Phytochemical profiling of flavonoids, phenolic acids, terpenoids, and volatile fraction of a rosemary (Rosmarinus officinalis L.) extract. Molecules, 21, 2016, 1576.
Krzyzanowska-Kowalczyk J., Recio L., Moldoch J., Ludwiczuk A., et al. Novel phenolic constituents of Pulmonaria officinalis L. LC-MS/MS comparison of spring and autumn metabolite profiles. Molecules, 23, 2018, 2277.
Cvetkovikj C., Stefkov G., Acevska J., Petreska Stanoeva J., Karapandzova M., Stefova M., Dimitrovska A., Kulevanova S. Polyphenolic characterization and chromatographic methods for fast assessment of culinary Salvia species from South East Europe. J. Chromatogr. A, 1282, 2013, 38 –45.
Carocho M., Barros L., Barreira J.C.M., Calhelha R.C., Sokovic M., Fernandez-Ruiz V., Buelga C.S. et al. Basil as functional and preserving ingredient in “Serra da Estrela” cheese. Food Chemistry, 207, 2016, 51-59.
Keramat M., Golmakani M. T. Effects of rosmarinic acid esters on the oxidation kinetic of organogel and emulsion gel. Food Chemistry: X, 22, 2024, 101343.
Tanaka T., Nishimura A., Kouno I. et al. Magnesium and ammoniumpotassium lithospermates B, the active principles having a preventive effect from Salvia miltiorrhiza. Chem. Pharm. Bull. 45 (10), 1997, 1596-1600.
Ribeiro A., Caleja C., Barros L. et al. Rosemary extracts in functional foods: Extraction, chemical characterization and incorporation of free and microencapsulated forms in cottage cheese. Food Funct. 2016, 7, 2185–2196.
Afonso A. F., Pereira O. R., Válega M. et al. Metabolites and Biological Activities of Thymus zygis, Thymus pulegioides, and Thymus fragrantissimus Grown under Organic Cultivation. Molecules, 23, 2018, 2514.
Xu Y. Y., Wan R. Z., Lin Y. P., Yang L., Chen Y., Liu C. X. Recent advance on research and application of Salvia miltiorrhiza. Asian J. of Pharmacodynamics and Pharmacokinetics, 7, 2, 2007, 99–130.
Kammerer D. et al. Polyphenol screening of pomace from red and white grape varieties (Vitis vinifera L.) by HPLC-DAD-MS/MS. Journal of Agricultural and Food Chemistry. J. Agric. Food Chem., 52, 14, 2004, 4360–4367.
Zimmermann B. F., Walch S. G., Tinzoh L. N., Stuhlinger W., Lachenmeier D. W. Rapid UHPLC determination of polyphenols in aqueous infusions of Salvia officinalis L. (sage tea). J. Chromat. B, 879, 24, 2011, 2459 – 2464.
Rojsanga P., Schwaiger S. et al. Determination of phytochemical contents in extracts from different growth stages of Oroxylum indicum Fruits using HPLC-DAD and QAMS methods. Molecules, 28, 2023, 6837.
Sagareishvili T. G., Alaniya M. D. Phenolic compounds from the tubular flowers of Leucanthemum vulgare. Chem. Nat. Compd., 27, 1991, 512.
Moradkhani S., Kobarfard F., Ayatollahi S.A.M. Phytochemical investigations on chemical constituents of Achillea tenuifolia Lam. Iran. J. Pharm Res. 13, 3, 2014, 1049 – 1054.
Afonso A. F., Pereira O. R., Fernandes A.S.F., Calhelha R. C. et al. The health-benefits and phytochemical profile of Salvia apiana and Salvia farinacea var.Victoria Blue decoctions. Antioxidants, 8, 2019, 241.
Grenier A., Legault J., Pichette A., Jean L., et al. Antioxidant, anti-inflammatory, and anti-aging potential of a Kalmia angustifolia extract and identification of some major compounds. Antioxidants, 10, 9, 2021, 1373.
Андреева Л. И., Андреева Л. И., Кожемякин Я. А., Кушкин А. А. Модификация метода определения перекисей липидов в тесте с тиобарбитуровой кислотой. Лабораторное дело, 11, 1988, 41-43.
