„ნინფა“ გარგარის (Prunus armeniaca L.) ინტროდუცირებული ჯიშის აგრობიოლოგიური შეფასება შიდა ქართლის პირობებში
Downloads
სტატიაში წარმოდგენილია გარგარის (Prunus armeniaca L.) ინტროდუცირებული ჯიშის „ნინფა“ აგრობიოლოგიური და სამეურნეო მახასიათებლების კვლევის შედეგები. ჯიშის შესწავლა განხორციელდა საქართველოს მეხილეობის ერთ-ერთ წამყვან რეგიონში – ქართლში (სოფ. ჯიღაურა, მცხეთის მუნიციპალიტეტი – საგურამო), სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მეხილეობის კვლევის სამსახურის მიერ, 2021–2024 წლებში.
კვლევა მოიცავდა ჯიშის კომპლექსურ აგრობიოლოგიურ შეფასებას შემდეგი მიმართულებებით: მცენარის განვითარების ფენოლოგიური ფაზების კალენდარული ვადების დადგენა, სიმწიფის პერიოდის განსაზღვრა, დაავადებების მიმართ გამძლეობის შეფასება, ნაყოფის პომოლოგიური აღწერა, ნაყოფის მექანიკური და ბიოქიმიური მაჩვენებლების ანალიზი, მოსავლიანობისა და პროდუქტიულობის აღრიცხვა.
კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ გარგარის ჯიში „ნინფა“ მიეკუთვნება საადრეო სიმწიფის პერიოდის ჯიშთა ჯგუფს და გამოირჩევა მაღალი სასოფლო-სამეურნეო ღირებულებით: ნაყოფის გამორჩეული კომერციული თვისებებით, სტაბილური მოსავლიანობითა და ზოგიერთი დაავადების მიმართ ტოლერანტობით. აღნიშნული მახასიათებლების საფუძველზე, ჯიშს მიეცა რეკომენდაცია გასაშენებლად საქართველოს მეხილეობის წამყვან რეგიონებში: ქართლში, მცხეთა-მთიანეთში, კახეთში.
Downloads
მეხილეობის აგროწესები. (1986). თბილისი: გამომცემლობა „განათლება“.
კვალიაშვილი, ვ. (რედ.) (2001). საქართველოს ხილი (კატალოგი). თბილისი.
ბობოქაშვილი, ზ., ძერია, კ. (2010). მებაღეობა. თბილისი.
საქართველოს აგრობიომრავალფეროვნება (კატალოგი). (2015). თბილისი.
Angmo, T., Wani, S.H., Wani, A.A., & Mir, J.I. (2023). Pomological evaluation and GT-biplot analysis of promising open pollinated genotypes of apricot (Prunus armeniaca L.). Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 22(2), 25–36.
Bianco, L.O.R., Massantini, R., Anelli, G., & Botondi, R. (2010). Fruit physical, chemical and aromatic attributes of early, intermediate and late apricot cultivars. Journal of the Science of Food and Agriculture, 90, 1008–1019.
Burgos, L., Egea, J., Guerriero, R., & Valpuesta, V. (1991). Effective pollination period in apricot (Prunus armeniaca L.) varieties. Annals of Applied Biology, 119, 533–539.
Bubán, T. (2000). Flower thinning of apple trees by using the carbohydrate competition model. International Journal of Horticultural Science, 6(4), 73–77.
Çuhacı, M.A., Aydın, N., & Kafkas, N.E. (2021). Fruit quality and biochemical characteristics of new early ripening apricots of Turkey. Journal of Food Measurement and Characterization, 15(1), 841–850.
Ercisli, S. (2009). Apricot culture in Turkey. Scientific Research and Essays, 4, 715–719.
FAOSTAT. (2022). http://faostat.fao.org/default.aspx
Gurrieri, F., Audergon, J.M., Albagnac, G., Reich, M., & Causse, M. (2001). Soluble sugars and carboxylic acids in ripe apricot fruit as parameters for distinguishing different cultivars. Euphytica, 117, 183–189.
Imrak, M., Akbudak, B., & Sen, F. (2021). Volatile compounds of new promising dried apricot genotypes. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 49(1), 12257.
Licznar Małańczuk, M., & Sosna, I. (2005). Evaluation of several apricot cultivars and clones in the lower Silesia climatic conditions. Part I: Blossoming of trees, yield and fruit quality. Journal of Fruit and Ornamental Plant Research, 13, 39–48.
Maghlakelidze, E., Bobokasvili, Z., Kakashvili, V. (2021). Biological and Agricultural Characterization of Apricot (Prunus armeniaca L) Cultivars in the Eastern part of Georgia. The Scientific Heritage, 3(67), 3–10.
Martínez Mora, C., Dicenta, F., & Egea, J. (2009). Genetic variability among local apricots (Prunus armeniaca L.). Spanish Journal of Agricultural Research, 7(4), 855–868.
Meier, U. (2001). Growth Stages of Mono and Dicotyledonous Plants. BBCH Monograph. Federal Biological Research Centre for Agriculture and Forestry, Bonn.
Milatovic, D., Nikolic, D., & Djurovic, D. (2016). Evaluation of some American apricot cultivars in the region of Belgrade. Acta Horticulturae, 1139, 175–180.
Paunovic, A.S., & Paunovic, S.A. (1995). Investigation of Apricot Germplasm (Prunus armeniaca L.) in situ in SFR Yugoslavia. Acta Horticulturae, 384, 55–60.
Plant Genetic Resources. (2021). Analysis of phenotypic diversity of apricot accessions from Jammu and Kashmir, India. Plant Genetic Resources, 19(3), 203–215.
Polat, A.A., & Caliskan, O. (2010). Determination of growth and fruit quality parameters of some apricot cultivars in subtropical climate conditions. Acta Horticulturae, 862, 320–330.
Pomologia, ტ. 3: Абрикос, Персик, Алыча. (1997). რედ. ვ.ა. ანდრიენკო. კიევი: „Урожай“.
Программа и методика селекции плодовых, ягодных и орехоплодных культур. (1999). რედ. ე.ნ. სედოვი, ტ.პ. ოგოლცოვა. ორიოლი.
Ristevski, B., & Mitreski, Z. (1986). Biological and pomological characteristics of some late varieties of apricot in SR Macedonia. Acta Horticulturae, 192, 369–376.
Ruiz, D., & Egea, J. (2008). Phenotypic diversity and relationships of fruit quality traits in apricot (Prunus armeniaca L.) germplasm. Euphytica, 163, 143–158.
Scorza, R., Callahan, A., Dardick, C., Ravelonandro, M., Polak, J., Malinowski, T., Zagrai, I., Cambra, M., & Kamenova, I. (2007). Genetic engineering of Plum pox virus resistance: 'HoneySweet' plum – from concept to product. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 78(3), 289–290.
UPOV. (2007). Apricot species UPOV Code: PRUNU_ARM Prunus armeniaca L. TG/70/4. Geneva: International Union for the Protection of New Varieties of Plants.
UPOV. (2011). Guidelines for the conduct of tests for distinctness, uniformity and stability – Apricot (Prunus armeniaca L.), TG/70/4.
Vachůn, Z. (2002). Variability of phenophase of blossoming and differences in fertile period in apricots. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, L(1), 21–32.
Westwood, M.N. (1993). Temperate-zone pomology: Physiology and culture. Timber Press.
Zhebentyayeva, T., Ledbetter, C., Burgos, L., & Llácer, G. (2012). Apricot. In Fruit Breeding (pp. 415–458). Springer.
Copyright (c) 2026 Georgian Scientists
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
