Keywords
ტალღური ენერგია
ოსმოსური ენერგია
კოსმოსური მზის ენერგია
SBSP
LCOE
How to Cite
Abstract
სტატია მიმოიხილავს არატრადიციული განახლებადი ენერგიის რამდენიმე პერსპექტიულ მიმართულებას, მათ შორის ტალღურ, ოსმოსურ და კოსმოსურ მზის ენერგიას. ნაშრომში გაანალიზებულია მათი ტექნოლოგიური საფუძვლები, მოქმედების პრინციპები და განვითარების მიმდინარე მდგომარეობა. განსაკუთრებული აქცენტი გაკეთებულია ეკონომიკურ სიცოცხლისუნარიანობასა და ენერგიის დონეგასწორებული ღირებულების (LCOE) შედარებით შეფასებაზე. ჩატარებული კვლევა ცხადყოფს, რომ მიუხედავად მაღალი კაპიტალური დანახარჯებისა, აღნიშნულ ტექნოლოგიებს შეუძლიათ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანონ ენერგეტიკული სისტემების დივერსიფიკაციასა და გრძელვადიან მდგრადობაში. ნაშრომის ბოლოს განხილულია ამ ტექნოლოგიების შესახებ ცოდნის მნიშვნელობა საქართველოს ენერგეტიკული განვითარების პერსპექტივისთვის. კვლევის საფუძველს წარმოადგენს საერთაშორისო სამეცნიერო წყაროების, ტექნიკური ანგარიშებისა და მოქმედი პროექტების ანალიზი.
References
რეცენზირებული სტატია (Journal of Ocean Engineering and Technology) — OWC ტექნოლოგია 16 კამერით, Wells-ის ტურბინებით, წინასწარ დაპროექტებული ჯამური სიმძლავრით 296 კვტ; EVE-მ სადgური ამოქმედა 2011 წელს.
https://tethys.pnnl.gov/project-sites/mutriku-wave-power-plant
JOET-ის სტატია — Mutriku-ს LCOE დაახლოებით 500 €/მგვტ.სთ-ია, რაც ბევრად აღემატება თავდაპირველ მოლოდინებს. https://www.joet.org/journal/view.php?viewtype=pubreader&number=3182
„An Overview of the OWC Technologies: Issues and Challenges" (2022) — აკადემიური წყარო OWC ტექნოლოგიისა და მისი გამოწვევების შესახებ.
https://setpublisher.com/index.php/jbas/article/view/2433
Yip & Elimelech (2012) — მტკნარი მდინარის წყლის ზღვაში ჩართვისას გაფანტული გიბსის შერევის თავისუფალი ენერგია შეიძლება გამოყენებულ იქნას ენერგიის წარმოებისთვის.
https://pubs.acs.org/doi/10.1021/es300060m
Statkraft-ის ოფიციალური განცხადება (პირველადი წყარო) — პრინცესა მეტე-მარიტმა გახსნა მსოფლიოში პირველი ოსმოსური ელექტროსადგურის პროტოტიპი ტოფტეში.
Power Magazine (ფაქტობრივი გამომუშავება) — 2009 წელს Statkraft-მა ამოქმედა ტოფტეში მსოფლიოს ერთ-ერთი პირველი ოსმოსური სადgური, რომელიც 2–4 კვტ-ს გამოიმუშავებდა და PRO პროცესზე მუშაობდა.
https://www.powermag.com/statkraft-shelves-osmotic-power-project/
Space.com — დედამიწის მზის სადგურებისგან განსხვავებით, კოსმოსური მზის სადgური უწყვეტ, 24/7 მიწოდებას უზრუნველყოფს და ენერგიას ~13-ჯერ უფრო ეფექტურად აწარმოებს, რადგან მზის ხედვას ატმოსფერული აირები არ აბნელებენ.
https://www.space.com/space-based-solar-power-technology-demonstration
„Towards net zero: A technological review on the potential of SBSP and wireless power transmission" (Heliyon/ScienceDirect, 2024) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844024060274
ScienceDirect მიმოხილვა — ატმოსფერული „ფანჯრის" გამო დანაკარგების მინიმუმისთვის პრაქტიკული სიხშირის დიაპაზონი 1–10 GHz-ია, ამიტომ SBSP კვლევების უმეტესობა 2.45 GHz და 5.8 GHz სიხშირეებზე ფოკუსირდება.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844024060274
„Space Solar Power Programs and Microwave WPT Technology" — 5.8 GHz-ზე rectenna-ები 80%-ზე მეტი ეფექტიანობით გაიზომა; 5.8 GHz-ზე DC-RF გარდამქმნელები დღესაც 80%-ზე მეტ ეფექტიანობას აღწევენ.
https://www.researchgate.net/publication/3427162
Space Frontier Foundation — 2022 წელს დაარსებული Space Solar (თანა-CEO-ები Sam Adlen და Martin Soltau, CTO David Homfray) დიდ ბრიტანეთშია დაფუძნებული და ქმნის CASSIOPeiA-ს
https://www.spacefrontier.org/sbsp-company-reports/space-solar-
PV magazine — ESA-მ 2022 წელს Frazer-Nash-ს და Roland Berger-ს დაუკვეთა დამოუკიდებელი კვლევები; Frazer-Nash-ის კვლევამ დაასკვნა, რომ GEO-ში Cassiopeia ~3.4 გვტ-ს გამოიმუშავებდა სატელიტზე, ~2.9 გვტ გადაიცემოდა, ხოლო ინვერტორის შემდეგ ქსელში მიეწოდებოდა 2 გვტ ცვლადი დენი.
https://www.pv-magazine.com/2022/10/26/space-based-solar-power-for-terrestrial-energy-needs/
Feed-in Tariff (FiT) და განახლებადი ენერგიის ხარჯების კლება
(IRENA - Renewable Power Generation Costs): https://www.irena.org/publications/2021/Jun/Renewable-Power-Costs-in-2020
NASA-ს ტექნიკური ანგარიში გაშვების ფასების კლების შესახებ: "The Recent Large Reduction in Space Launch Cost" https://ntrs.nasa.gov/citations/20200001093
საქართველოს ელექტროენერგიის 2024 წლის ბალანსი