მენოპაუზა და მეტაბოლური ჯანმრთელობა: საქართველოში არსებული უხილავი რისკები
DOI:
https://doi.org/10.52340/jecm.2025.06.09საკვანძო სიტყვები:
Menopause, Metabolic Health, Insulin Resistance, Public Health, Georgiaანოტაცია
მენოპაუზა ქალის ცხოვრების ბუნებრივი ფიზიოლოგიური ეტაპია, რომელსაც თან ახლავს ესტროგენის დონის დაქვეითება და მეტაბოლური პროცესების მნიშვნელოვანი ცვლილება. ჰორმონალური დისბალანსი იწვევს ინსულინრეზისტენტობას, დისლიპიდემიასა და ვისცერული ცხიმის მატებას, რაც ზრდის ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტის და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს. საქართველოში აღნიშნული რისკები ხშირ შემთხვევაში რჩება შეუმჩნეველი, რაც მიზნობრივი სკრინინგისა და პრევენციული პოლიტიკის ნაკლებობას უკავშირდება. სტატიაში განხილულია მენოპაუზისას მიმდინარე მეტაბოლური ცვლილებების ფიზიოლოგიური საფუძველი, ადგილობრივი ეპიდემიოლოგიური მონაცემები და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინტეგრირებული პრევენციული მიდგომები.
Downloads
წყაროები
World Health Organization. Menopause: Definition and Health Implications. Geneva: WHO, 2024.
The North American Menopause Society (NAMS). Hormone Therapy Position Statement. Menopause Journal, 2022.
The Lancet Diabetes & Endocrinology. Menopause as a Cardiometabolic Transition. 2023;10(5):321-330.
Endocrine Society. Hormones and Aging: Scientific Statement. J Clin Endocrinol Metab. 2023;108(3):540-552.
NCBI PMC. Metabolic Disorders in Menopause: Review. 2024.
Frontiers in Endocrinology. Oxidative Stress and Inflammation in Postmenopausal Women. 2023;14(103):212-220.
MDPI Nutrients. Lifestyle Interventions in Postmenopausal Metabolic Health. 2024;16(2):550-563.
The Lancet Public Health. Public Health Opportunities in Menopausal Health. 2023;8(9):e600-e608.
STEPS Survey Georgia. World Health Organization, 2016.
Dyslipidemia Study in Georgia, 2019. NCDC Georgia.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
