ფრინველი და „ფსაა“ ზმნის ცივილიზაციური ასპექტი
DOI:
https://doi.org/10.52340/lac.2025.35.10საკვანძო სიტყვები:
კავკასიური ენები, ცივილიზაციური კვლევები, შუმერული მითოლოგია, მთვარის საკულტო ონომასტიკაანოტაცია
კვლევის მიზანს წარმოადგენს საერთო კავკასიური ფს- ძირ-ფუძის არსებითი სახელების ზმნური ფორმების კულტუროლოგიური ანალიზი. კავკასიური ენების მიხედვით ამ სიტყვათა სემანტიკური ველი მოიცავს მიწათმოქმედებასთან დაკავშირებულ ლექსიკურ ერთეულებს (მაგალითად: სინ. ფს'ჷ / აფხ. ფსუ „მარცვალი“, „საძირკველი“; სინ. ფსა „წყალი“, „ფესვი“; სინ. ფს / აბაზ. ფსრა / აფხ. აფსრა „კვდომა“), მთვარის საკულტო ონომასტიკას, ასევე მოიცავს ახლო აღმოსავლეთსა და კავკასიას შორის არსებული ინტენსიური ენობრივი კონტაქტებით ჩამოყალიბებულ სამიწათმოქმედო სემიოტიკას.
აფხ. „ფსაა“ ზმნის ლინგვოკულტუროლოგიური შესწავლით, შესაძლებელი გახდა, აღმედგინა სიტყვის პირვანდელი სემანტიკა „დალბობა“, რის შედეგადაც მოვახდინე XXII საუკუნით დათარიღებული თიხის ფირფიტის სემიოტიკური ენის წაკითხვა.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
აბაკელია ნ., (1997), სიმბოლო და რიტუალი ქართულ კულტურაში, საქართველოს მეც. აკადემიის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი.
ლომთათიძე ქ., (1945), აფხაზური აფსაა / აფსაატი (ფრინველი) სიტყვის ეტიმოლოგიისათვის, საქართველოს მეც. აკადემიის მოამბე.
მიქელაძე რ., (2025), შუმერული მცხრალი მთვარის კულტის ბიბლიური სახე, საქართველოს მეც. აკადემიის მაცნე.
მიქელაძე რ., (2025), საერთო კავკასიური ძირ-ფუძე [ფს], პოვნიერი [სუ] და ტოპონიმი „სუმერი“, საქართველოს მეც. აკადემიის მაცნე.
მიქელაძე მ.,(2022), ბედისა და მებადური მოთო-რელიგიური ურთიერთ- მიმართების საკითხი, საქრთველოს მოამბე.
ნეიმანი ა., (1978), ქართულ სინონიმთა ლექსიკონი.




