აფხაზური ენის კონსტიტუციურ - სამართლებრივი სტატუსი (საქართველოს კონსტიტუციის ჩანაწერის მიხედვით): სოციოლინგვისტური კვლევა

აფხაზური ენის კონსტიტუციურ - სამართლებრივი სტატუსი (საქართველოს კონსტიტუციის ჩანაწერის მიხედვით): სოციოლინგვისტური კვლევა

ავტორები

DOI:

https://doi.org/10.52340/gbsab.2026.59.08

საკვანძო სიტყვები:

Linguistic Situation, Sociolinguistics, Constitutional Status, Language Policy, Peace Policy, Forced Migration, Toponymy, Interdisciplinary Research, Peace Education Centers, Peace Education Research Units

ანოტაცია

        წინამდებარე კვლევის მიზანია ენის სოციოლინგვისტური შესწავლა  ოფიაციალური ენობრივი პოლიტიკის ჭრილში, კვლევის ფარგლებში ასევე მოიცავს  იძულებითი მიგრაციით განპირობებული ცვლილებების,  ისტორიული მეხსიერებისა და ენის როგორც კულტურული საცავის ფენომენის ანალიზს, ასევე ენის  როგორც სამშვიდობო დიალოგისა და მშვიდობის მშენებლობის, კონფლიქტის ტრანსფორმაციის  საშუალებას;   

         დასახული მიზნის მისაღწევად გამოიკვეთა შემდეგი ამოცანები: კანონმდებლობის ანალიზი და ოფიციალური ენობრივი პოლიტიკის გავლენის შესწავლა ენის რეალურ ფუნქციონირებაზე. კანონმდებლობისა და ურთიერთდაკავშირებული ფაქტორების ანალიზი - ენის ფუნქციონირების, მათ შორის დიასპორებში და იძულებით მიგრაციით განპირობებული დიაქრონული ცვლილებების, აგრეთვე რეალური საზოგადოებრივი პროცესების ანალიზი

           კვლევის ობიექტი:

       კვლევის ობიექტს წარმოადგენს ენობრივი სივრცე და მისი ფუნქციონირების სოციალურ-სამართლებრივი გარემო.   ენის, როგორც სამშვიდობო დიალოგისა და მშვიდობის მშენებლობის რესურსის  შესწავლა .

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

ავტორის ბიოგრაფია

მაია გელანტია, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დოქტორანტი, ფილოლოგიის მიმართულებით

წყაროები

1. საქართველოს კონსტიტუცია. თბილისი საქართველოს პარლამენტის გამომცემლობა, 2018წ.

2. ანჩაბაძე გ. კავკასიის ომი. თბილის. გამოიცა 1996წ.

3. ბართლომეი ი. აფხაზური ანბანი. გამოიცა ტფილისი 1862წ.

4. ბღაჟბა ხ. აფხაზური დამწერლობის ისტორიიდან. გამოიცა სოხუმი, აფხაზეთის სახელმწიფო გამომცემლობა. 1967წ.

5. გელანტია მ. „რუსეთის ფედერაციის ენობრივი პოლიტიკა საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. გამოიცა თბილისი. „უნივერსალი“. 2021წ.

6. გელანტია მ. - პოსტკონფლიქტური ვითარება დნესტრისპირეთსა და აფხაზეთში შედარებითი ანალიზი. საერთაშორისო რეფერირებადი და რეცენზირებადი სამეცნირო - პრაქტიკული ჟურნალი, “მოამბე” XXI. საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემია. ISSN 2233-3606

7. ლორთქიფანიძე მ. რჩეული ნაწერები. თბილისი: გამომცემლობა, თსუ. 2016 წ.

8. მაჭავარიანი კ., გულია დ. აფხაზური ანბანი. ტფილისი: კავკასიის სასწავლო ოლქის სამმართველო.

9. პლატონი - კრატილოსი. ძველი ბერძნულიდან თარგმნა, შესავალი და კომენტარები დაურთო ბ.ბრეგვაძემ//დიალოგები.თბილისი: გამომცემლობა: ნაკადული.

10. უსლარი პ. „კავკასიის ეთნოგრაფია: ენათმეცნიერება ტ. II. აფხაზური ენა. ტფილისი: კავკასიის სასწავლო ოლქის სამმართველო (მ.ზავადსკის რედაქციით). 1887წ.

11. ჩელები ევლია მოგზაურის წიგნი. თურქულიდან თარგმნა, კომენტარები და გამოკვლევა დაურთო გ.ფუტკარაძემ. ტომი I. თბილისი: “მეცნიერება”. 1952წ.

12. ყოლბაია ვ.,გელანტია რ, და სხვა., აფხაზეთის ლაბირინთი.თბილისი. 1999წ.

13. ჩქობავა ა. ენათმეცნიერების შესავალი. თბილისი: გამომცემლობა თსუ. 1952წ.

12. Gelantia, M. R. (2009). Social-Ecological Aspects of Forced Migration of Abkhazian Population (Doctoral dissertation).

13. Gelantia, M. R. (2010). Socially-Ekologo-Demographic Aspects of Migration and Diasporization of the Population (on an example of the population of Abkhazia). International Scientific Journal "The Caucasus and the World", (8), ISSN 1987-7293.

14. Gelantia, M. R., & Kozlov, Yu. P. (2007). Population migration as a crucial problem of regional anthropoecology in the Autonomous Republic of Abkhazia. Vestnik RUDN. Series: Ecology and Life Safety, (4), 83–87. ISSN 0869-8732.

15. Humboldt, W. von (1988). On Language: The Diversity of Human Language-Structure and Its Influence on the Mental Development of Mankind. Translated by Peter Heath. Cambridge: Cambridge University Press.

16. Trudgill, P. (1974). Sociolinguistics: An Introduction to Language and Society. London: Penguin Books.

17. Vamling, K. (2011). Language Legislation and Linguistic Rights in the Caucasus. In Caucasus Studies. Malmö University.

18. Vernadsky, V. (1945). Biosphere and Noosphere. Translated by George Vernadsky. American Scientist, 33(1), 1–12.

19. ევროპული ქარტია რეგიონული ან უმცირესობის ენების შესახებ/ European Charter for Regional or Minority Languages (1992). Council of Europe, ETS No. 148, Strasbourg.

20. იუნესკოს 2003 წლის კონვენცია არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ / UNESCO Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage (2003). Paris: UNESCO.

21. იუნესკოს მსოფლიო ენების ციფრული ატლასი / UNESCO World Atlas of Languages. აფხაზური ენა (ABK) (2021). ხელმისაწვდომია: https://wla.unesco.org

22. სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა საერთაშორისო პაქტი / International Covenant on Civil and Political Rights (1966). UN General Assembly, Treaty Series, vol. 999, p. 171.

23. სამთავრობო ინიციატივა „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ (2018). თბილისი: საქართველოს მთავრობა.

24. საქართველოს კონსტიტუცია (2018). თბილისი: საქართველოს პარლამენტის გამომცემლობა.

25. საქართველოს ორგანული კანონი „სახელმწიფო ენის შესახებ“ (22/07/2015). №4084-RS. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე.

26. საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური ვებპორტალი. ხელმისაწვდომია: https://parliament.ge

27. ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია / Universal Declaration of Human Rights (1948). UN General Assembly Resolution 217 A (III), Paris

28. ინტერნეტ -რესურსი:საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს ოფიციალური ინფორმაცია (2026 წლის 28 ივნისი)

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2026-11-15

როგორ უნდა ციტირება

გელანტია მ. (2026). აფხაზური ენის კონსტიტუციურ - სამართლებრივი სტატუსი (საქართველოს კონსტიტუციის ჩანაწერის მიხედვით): სოციოლინგვისტური კვლევა. საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემიის "მოამბე", (59), 73–86. https://doi.org/10.52340/gbsab.2026.59.08

გამოცემა

სექცია

Articles
Loading...