კორუფციის პრევენციის აუდიტორული მექანიზმების სისტემური ანალიზი და გამოწვევები საქართველოს ბიზნეს სექტორში

კორუფციის პრევენციის აუდიტორული მექანიზმების სისტემური ანალიზი და გამოწვევები საქართველოს ბიზნეს სექტორში

ავტორები

DOI:

https://doi.org/10.52340/gbsab.2026.59.07

საკვანძო სიტყვები:

კორუფციის პრევენცია, შიდა აუდიტი, კორპორაციული მართვა, ტრანზაქციული ხარჯები, საქართველოს ბიზნეს სექტორი, COSO ჩარჩო

ანოტაცია

      თანამედროვე გლობალურ ეკონომიკაში კორუფცია აღიარებულია ერთ-ერთ ყველაზე კომპლექსურ და სტრუქტურულ გამოწვევად, რაც ხელს უშლის ეკონომიკურ განვითარებას, ამცირებს ინსტიტუციურ ნდობას და ამახინჯებს საბაზრო კონკურენციას. ბიზნეს სფეროში კორუფციას გააჩნია როგორც აქტიური, ასევე პასიური ფორმები, რაც იწვევს რესურსების არაეფექტურ განაწილებას, ტრანზაქციული ხარჯების ზრდას და კომპანიების კონკურენტუნარიანობის შემცირებას.

      საქართველოს კონტექსტში, გასულ ათწლეულებში გატარებული მნიშვნელოვანი ანტიკორუფციული რეფორმების მიუხედავად, კერძო სექტორი კვლავ დგას სერიოზული გამოწვევების წინაშე, განსაკუთრებით შიდა კონტროლისა და დამოუკიდებელი აუდიტის ინტეგრაციის მიმართულებით. არაფორმალური ურთიერთობების ჭარბი გავლენა, კორპორაციული მართვის სუსტი ტრადიციები, ინტერესთა კონფლიქტები ქმნის ისეთ გარემოს, სადაც კორუფციული რისკების პრევენცია განსაკუთრებულ პრაქტიკულ და სამეცნიერო აქტუალურობას იძენს.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

ავტორის ბიოგრაფიები

დალი სოლოღაშვილი, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ეკონომიკის აკადემიური დოქტორი, პროფესორი

ამირან კილაძე, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორანტი

წყაროები

• Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2012). Why nations fail: The origins of power, prosperity, and poverty. Crown Business.

• Coase, R. H. (1960). The problem of social cost. Journal of Law and Economics, 3, 1–44. https://doi.org/10.1086/466560

• Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO). (2013). Internal control – Integrated framework. COSO.

• International Federation of Accountants (IFAC). (2023). International standards on auditing (ISA). IFAC.

• Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X

• Klitgaard, R. (1988). Controlling corruption. University of California Press.

• Krueger, A. O. (1974). The political economy of the rent-seeking society. American Economic Review, 64(3), 291–303.

• Olson, M. (1965). The logic of collective action: Public goods and the theory of groups. Harvard University Press.

• Rose-Ackerman, S. (1999). Corruption and government: Causes, consequences, and reform. Cambridge University Press.

• Rothstein, B. (2011). The quality of government: Corruption, social trust, and inequality in international perspective. University of Chicago Press.

• Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1993). Corruption. Quarterly Journal of Economics, 108(3), 599–617. https://doi.org/10.2307/2118402

• Sologashvili, D., & Udesiani, T. (2026). Digital accounting and financial audit as the foundation of smart governance. Smart Cities and Regional Development Journal, 10(3), 67–73.

• Sologashvili, D., & Udesiani, T. (2021). Internal control system problems, challenges and issues of its improvement. Globalization and Business, 12, 166–171.

• სოლოღაშვილი, დ., & უდესიანი, თ. (2021b). აუდიტორული საქმიანობის ხარისხის უზრუნველყოფისა და კონტროლის საკითხები. თსუ პაატა გუგუშვილის ეკონომიკის ინსტიტუტის სამეცნიერო შრომების კრებული, 392–396.

• Sologashvili, D., & Udesiani, T. (2017). Development of audit recommendations and performance improvements in the audit process. International Journal of Innovative Technologies in Economy, 6(12), 35–38.

• სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ISO). (2016). ანტიმექრთამეობის მართვის სისტემები — მოთხოვნები და გამოყენების სახელმძღვანელო (ISO სტანდარტი № 37001:2016). International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/65034.html

• Transparency International. (2023). Corruption perceptions index 2023. Transparency International.

• Wells, J. T. (2017). Corporate fraud handbook: Prevention and detection (5th ed.). John Wiley & Sons.

• Williamson, O. E. (1985). The economic institutions of capitalism. Free Press.

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2026-11-15

როგორ უნდა ციტირება

სოლოღაშვილი დ., & კილაძე ა. (2026). კორუფციის პრევენციის აუდიტორული მექანიზმების სისტემური ანალიზი და გამოწვევები საქართველოს ბიზნეს სექტორში. საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემიის "მოამბე", (59), 64–72. https://doi.org/10.52340/gbsab.2026.59.07

გამოცემა

სექცია

Articles
Loading...