მუხლის ოსტეოართროზის მქონე პაციენტებში კომპლექსური რეაბილიტაციის ეფექტურობის შეფასება
DOI:
https://doi.org/10.52340/jecm.2026.03.12საკვანძო სიტყვები:
knee osteoarthritis, rehabilitation, therapeutic exercise, physical function, painანოტაცია
მუხლის ოსტეოართროზი არის ქრონიკული მულტიფაქტორული დაავადება, რომელიც აზიანებს მთელ სახსარს და კლინიკურად ხშირად ვლინდება ტკივილით, შებოჭილობით, მოძრაობის შეზღუდვით, კუნთოვანი ძალის დაქვეითებითა და ყოველდღიური აქტივობის გაძნელებით. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, 2019 წელს მსოფლიოში ოსტეოართროზით დაახლოებით 528 მილიონი ადამიანი ცხოვრობდა, ხოლო მუხლი ყველაზე ხშირად დაზიანებული სახსარია. დაავადების ხანგრძლივი მიმდინარეობა და ფუნქციური შეზღუდვა რეაბილიტაციას მკურნალობის ერთ-ერთ ცენტრალურ მიმართულებად აქცევს.
ნაშრომის მიზანია თანამედროვე საერთაშორისო რეკომენდაციებისა და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული წყაროების მიმოხილვის საფუძველზე შეფასდეს მუხლის ოსტეოართროზის დროს კომპლექსური რეაბილიტაციის მნიშვნელობა. განხილულია ინდივიდუალურად შერჩეული თერაპიული ვარჯიში, კუნთების გაძლიერება, აერობული დატვირთვა, პაციენტის განათლება, თვითმართვის სტრატეგიები, სხეულის მასის მართვა, სიარულის დამხმარე საშუალებები და საჭიროებისამებრ სხვა რეაბილიტაციური ჩარევები. თანამედროვე რეკომენდაციებში თერაპიული ვარჯიში და, შესაბამის პაციენტებში, სხეულის მასის მართვა ოსტეოართროზის ძირითადი არაფარმაკოლოგიური მკურნალობის ნაწილად განიხილება.
ლიტერატურის ანალიზი აჩვენებს, რომ რეაბილიტაციის შედეგი მიზანშეწონილია შეფასდეს არა მხოლოდ ტკივილის ინტენსივობით, არამედ ფუნქციური შესაძლებლობით, მოძრაობის დიაპაზონით, კუნთოვანი ძალით, სიარულით, ყოველდღიური აქტივობებითა და ცხოვრების ხარისხით. საუკეთესო პრაქტიკა გულისხმობს ინდივიდუალურ, ეტაპობრივ და ხანგრძლივ პროგრამას, რომელშიც პაციენტი აქტიურად მონაწილეობს.
Downloads
წყაროები
1. European Alliance of Associations for Rheumatology (EULAR). EULAR recommendations for the non-pharmacological core management of hip and knee osteoarthritis: 2023 update. Annals of the Rheumatic Diseases. 2024;83(6):730-740.
2. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management. NICE Guideline NG226. London: NICE; 2022.
3. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Osteoarthritis in over 16s. Quality Standard QS87: Therapeutic exercise. London: NICE; updated 2022.
4. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management. Rationale and impact - therapeutic exercise and weight management. London: NICE; 2022.
5. World Health Organization. Osteoarthritis. Fact sheet. Geneva: WHO; 2023.
6. World Health Organization. Package of interventions for rehabilitation: Module 2. Musculoskeletal conditions. Geneva: WHO; 2023. ISBN 978-92-4-007110-0.
7. World Health Organization. Package of interventions for rehabilitation: Module 2. Musculoskeletal conditions: web annex - literature reviews and evidence tables. Geneva: WHO; 2023. ISBN 978-92-4-007112-4.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
