კვებითი სტერეოტიპის შეფასება შარდკენჭოვანი დაავადების დროს
DOI:
https://doi.org/10.52340/jecm.2026.02.02საკვანძო სიტყვები:
Dietary Patterns, Urinary stones, assessmentანოტაცია
შარდკენჭოვანი დაავადება (შკდ) მსოფლიოში გავრცელებული პათოლოგიაა. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ დაავადების პრევენცია ხშირად რთულია, ვინაიდან პაციენტებში ყოველთვის ვერ დგინდება ლითოგენური მეტაბოლური დარღვევები. შესაბამისად, იზრდება დამატებითი რისკის ფაქტორების იდენტიფიცირების მნიშვნელობა, განსაკუთრებით კვებითი ჩვევებისა და სასმელი წყლის მინერალური შემადგენლობის შეფასების მიმართულებით. მოცემული კვლევა მიზნად ისახავდა საქართველოში შკდ-ის მქონე პაციენტების კვებითი სტერეოტიპის ანალიზს (Food Frequency Questionnaire-ის საფუძველზე) და მისი კავშირის შეფასებას კენჭების ქიმიურ ტიპებთან (ოქსალატური, ურატული, ფოსფატური, ცისტინური), ასევე სასმელი წყლის მახასიათებლებთან, განსაკუთრებით კალციუმი-მაგნიუმის (Ca:Mg) თანაფარდობასთან. მიღებული შედეგები მნიშვნელოვანია როგორც პაციენტზე მორგებული რეკომენდაციების ჩამოსაყალიბებლად, ისე რეგიონული პრევენციული მიდგომების გასაძლიერებლად.
Downloads
წყაროები
Li Z, He R, Wang Y, Qu Z, Liu J, Yu R, Yang S. Global trends of chronic kidney disease from 1990 to 2021: a systematic analysis for the global burden of disease study 2021. BMC Nephrol. 2025 Jul 14;26(1):385. doi: 10.1186/s12882-025-04309-7. PMID: 40660180; PMCID: PMC12257723.
Singh VK, Rai PK. Kidney stone analysis techniques and the role of major and trace elements on their pathogenesis: a review. Biophysical Reviews. 2014;6(3–4):291–310.
Arivoli K, Valicevic AN, Oerline MK, Hsi RS, Patel SR, Hollingsworth JM, Shahinian VB. Preventive Pharmacological Therapy and Risk of Recurrent Urinary Stone Disease. Clin J Am Soc Nephrol. 2024 May 1;19(5):565-572. doi: 10.2215/CJN.0000000000000428. Epub 2024 Feb 12. PMID: 38345854
Sarica K. Dietary management of urolithiasis in 2023: a comprehensive update. World J Urol. 2023 May;41(5):1209. doi: 10.1007/s00345-023-04414-y. PMID: 37148325.
Shim JS, Oh K, Kim HC. Dietary assessment methods in epidemiologic studies. Epidemiol Health. 2014 Jul 22;36:e2014009. doi: 10.4178/epih/e2014009. PMID: 25078382; PMCID: PMC4154347.
Fred Hutchinson Cancer Center. Nutrition Assessment Shared Resource (NASR). Food Frequency Questionnaires (FFQ): General Nutrition Assessment (GNA) and Men’s Nutritional Assessment (MNA) (FFQ overview and sample booklets). Seattle (WA): Fred Hutch; [cited 2026 Jan 28].
USDA FoodData Central (FDC). Public-domain nutrient database (values typically per 100 g; macro/micro, vitamins, minerals, water).
UK Government. Composition of Foods Integrated Dataset (CoFID). Consolidated UK food composition dataset (nutrients per 100 g; vitamins/minerals incl.).
FAO/INFOODS. FAO/INFOODS Food Composition Databases (Analytical FCDB). Global compendium of quality-checked analytical food composition data.
USDA Agricultural Research Service (ARS) & NIH Office of Dietary Supplements (ODS). USDA & ODS-NIH Database for the Purine Content of Foods. Purine values (mg/100 g) for foods/beverages (documentation PDF)
Crivelli JJ, Maalouf NM, Paiste HJ, et al. Disparities in Kidney Stone Disease: A Scoping Review. J Urol. 2021 Sep;206(3):517-525. doi: 10.1097/JU.0000000000001846.


