ყაბზობასთან დაკავშირებული ძირითადი რისკ-ფაქტორები სამედიცინო უნივერსიტეტის სტუდენტებში
DOI:
https://doi.org/10.52340/jecm.2026.01.18საკვანძო სიტყვები:
Constipation, Students, Risk factors, Dietary habits, Medication use, Anxiety, Georgiaანოტაცია
შესავალი: ქრონიკული ყაბზობა არის გავრცელებული ფუნქციური კუჭ-ნაწლავის დარღვევა, რომლის რისკი ახალგაზრდებში მნიშვნელოვნად არის დაკავშირებული ცხოვრების წესთან, კვებით ჩვევებთან და მედიკამენტების გამოყენებასთან.
მიზანი: თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სტუდენტებში ქრონიკული ყაბზობის ძირითადი რისკ-ფაქტორების შეფასება.
მეთოდები: ჩატარდა შემთხვევა-კონტროლის ტიპის კვლევა, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო 192-მა სტუდენტმა. მონაცემები შეგროვდა სტრუქტურირებული კითხვარის მეშვეობით, რომელიც მოიცავდა დემოგრაფიულ, კვებით, ქცევით, მედიკამენტურ და ფსიქოემოციურ ფაქტორებს. ფსიქოლოგიური მდგომარეობა შეფასდა DASS-21 სკალით. ყაბზობის შემთხვევები განისაზღვრა ROME III კრიტერიუმების, თვითშეფასებითი ჩივილისა და საფაღარათო საშუალებების გამოყენების საფუძველზე. სტატისტიკური ანალიზი ჩატარდა STATA 14.0 პროგრამაში შანსთა თანაფარდობის (OR) და 95%-იანი სარწმუნოების ინტერვალების გამოთვლით.
შედეგები: ყაბზობის პრევალენტობა შეადგენდა 20.83%-ს. სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორები იყო: ხილის იშვიათი მოხმარება (OR=2.93; p=0.003), ბოსტნეულის არასაკმარისი მიღება (OR=2.28; p=0.0202), უჯრედისის ნაკლებობა (OR=2.61; p=0.0219), არასაკმარისი წყლის მიღება (OR=2.07; p=0.0462), ღამის კვება (OR=2.39; p=0.0146), ანტიბიოტიკების ხშირი გამოყენება (OR=8.33; p=0.005), ანტაციდების გამოყენება (OR=37.75; p<0.001), დიურეტიკების მიღება (OR=12.24; p=0.007), მინერალური დანამატების გამოყენება (OR=3.66; p=0.0199) და შფოთვა, როგორც სამედიცინო ჩივილი (OR=3.32; p=0.0007). სხეულის მასის ინდექსი, ფიზიკური აქტივობა, ძილის რეჟიმი, ალკოჰოლისა და თამბაქოს მოხმარება სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად არ ასოცირდებოდა ყაბზობასთან.
დასკვნა: სტუდენტებში ქრონიკული ყაბზობა მჭიდროდ არის დაკავშირებული მოდიფიცირებად ქცევით და მედიკამენტურ ფაქტორებთან, რაც ადრეული პრევენციის შესაძლებლობას ქმნის.
Downloads
წყაროები
Andresen V, Banerji V, Hall G, Lass A, Emmanuel AV. The patient burden of opioid-induced constipation. United European Gastroenterol J. 2018;6:1254–1266. doi:10.1177/2050640618786011
Aziz I, Whitehead WE, Palsson OS, Törnblom H, Simrén M. Diagnosis and management of Rome IV chronic constipation. Expert Rev Gastroenterol Hepatol. 2020;14(1):39–46. doi:10.1080/17474124.2020.1692820
Bharucha AE, Wald A.Chronic Constipation. Mayo Clin Proc. 2019;94(11):2340–2357.
doi:10.1016/j.mayocp.2019.02.040
Black CJ, Ford AC. Chronic idiopathic constipation in adults. Med J Aust. 2018;209(2):86–91.
doi:10.5694/mja17.01074
Cai Q, Buono JL, Spalding WM, et al. Healthcare costs among patients with chronic constipation. J Med Econ. 2014;17(2):148–158. doi:10.3111/13696998.2013.873720
Forootan M, Bagheri N, Darvishi M. Chronic constipation: A review of literature. Medicine (Baltimore). 2018;97(20):e10631. doi:10.1097/MD.0000000000010631
Gwee KA, Setia S. Constipation in Singaporean women: demographics and healthcare behavior. Int J Gen Med. 2012;5:287–302. doi:10.2147/IJGM.S30167
Ihara E, Manabe N, Ohkubo H, et al. Evidence-based clinical guidelines for chronic constipation 2023. Digestion. 2024. doi:10.1159/000537977
Jani B, Marsicano E. Constipation: Evaluation and Management. Mo Med. 2018;115(3):236–240.
Lee YY, Waid A, Tan HJ, Chua SBA, Whitehead WE. Rome III survey of IBS among ethnic Malays. World J Gastroenterol. 2012;18:6475–6480. doi:10.3748/wjg.v18.i44.6475
Mugie SM, Benninga MA, Di Lorenzo C. Epidemiology of constipation. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2011;25(1):3–18. doi:10.1016/j.bpg.2010.12.010
Palsson OS, Whitehead WE, van Tilburg MA, et al. Rome IV diagnostic questionnaires. Gastroenterology. 2016;150(6):1481–1491. doi:10.1053/j.gastro.2016.02.049
Patimah AW, Lee YY, Dariah MY. Frequency patterns of constipation symptoms in Asian adults. BMC Gastroenterol. 2017;17:115. doi:10.1186/s12876-017-0665-6
Sanchez MI, Bercik P. Epidemiology and burden of chronic constipation. Can J Gastroenterol. 2011;25 Suppl B:11B–15B.
Scott SM, Simrén M, Farmer AD, et al. Chronic constipation in adults: contemporary perspectives. Neurogastroenterol Motil. 2021;33:e14050. doi:10.1111/nmo.14050
Serra J, Mascort-Roca J, Marzo-Castillejo M, et al. Clinical guidelines for constipation. Gastroenterol Hepatol. 2017;40:132–141. doi:10.1016/j.gastrohep.2016.12.002
Shah ND, Chitkara DK, Locke GR, et al. Ambulatory care for constipation in the US. Am J Gastroenterol. 2008;103:1746–1753. doi:10.1111/j.1572-0241.2008.01878.x
Sharma A, Rao SSC, Kearns K, Orleck KD, Waldman SA. Diagnosis, management, patient perspectives. Aliment Pharmacol Ther. 2021;53(12):1250–1267. doi:10.1111/apt.16337
Sumida K, Molnar MZ, Potukuchi PK, et al. Constipation & cardiovascular risk. Atherosclerosis. 2019;281:114–120. doi:10.1016/j.atherosclerosis.2018.12.024
Vlismas LJ, Wu W, Ho V. Idiopathic slow transit constipation. Medicina (Kaunas). 2024;60(1):108. doi:10.3390/medicina60010108
Werth BL, Christopher SA. Potential risk factors for constipation. World J Gastroenterol. 2021;27(21):2795–2817. doi:10.3748/wjg.v27.i21.2795
Yildirim MA, Cakir M, Bicer M, et al. Lifestyle and chronic constipation in medical students. Gastroenterol Res Pract. 2021:4752614. doi:10.1155/2021/4752614
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
