ლექსიკოგრაფიული მიდგომა: „ Sadoqat "-ისა და „ Loyalty” მნიშვნელობების გადმოცემის განსხვავებები უზბეკურ და ინგლისურ ლექსიკონებში
DOI:
https://doi.org/10.52340/tuw.2025.38.01.16საკვანძო სიტყვები:
ლექსიკოგრაფია, sadoqat, loyalty, უზბეკური ლექსიკონები, ინგლისური ლექსიკონები, სემანტიკური განსხვავებები, კულტურული ნიუანსები, შედარებითი ლინგვისტიკაანოტაცია
სამეცნიერო სტატიაში შედარებით ლექსიკოგრაფიული ანალიზი ტარდება უზბეკური ტერმინის sadoqat და მისი ინგლისური ანალოგის loyalty-ს შორის, გამოყენებული ისეთი წყაროები, როგორიცაა უზბეკური ვიდიქნილარი, Oʻzbek tilining izohli lugʻati, და ოქსფორდის ლარნერის ლექსიკონი. კვლევა აჩვენებს სემანტიკურ და კულტურულ განსხვავებებს, რომლებიც არქიტექტურით გაყოფილია განმარტებებად, შედარებითი ცხრილებითა და შედეგებით. sadoqat ემოციურ-ეთიკურ ერთგულებაზეა აქცენტირებული, რომელიც არაბული ფესვების და კოლექტივისტური ღირებულებების გავლენით გამოირჩევა, ხოლო loyalty გამოყენებით ვრცელდება პრაგმატულ სფეროებში, როგორიცაა ვაჭრობა და პოლიტიკა. კვლევის მიზანია ენათა მეთოდოლოგიური გამიჯვნისეული განსხვავებების აღმოჩენა. დავალებების მისაღწევად გამოიყენეს ლექსიკოგრაფიული წყაროები და ფუნდამენტური დისკურსი, ასევე შედარებითი ლინგვისტიკა, სემანტიკური სფეროს თეორია და კორპუსური ანალიზი მათ შორის ბრიტანული ეროვნული კორპუსის, მედია ტექსტებისა და პოლიტიკური სიტყვით გამოსვლების მაგალითით. შედეგებმა აჩვენა, რომ ერთგულების გამომხატველობათა კატეგორიები მოიცავს პირად, საპროფესიო, სოციო-პოლიტიკურ, ეთიკურ, რელიგიურ და კომერციულ სფეროებს, სადაც უზბეკური მეტ სემანტიკურ დატვირთვას და ეთიკურ დატვირთვას შეიცავს, ხოლო ინგლისური ფართო კონტექსტობრივი ლექსიკონია (მაგალითად, dedication, commitment). დასკვნა ხაზს უსვამს უნივერსალურ ნდობას, მაგრამ კულტურული ნიუანსებს, აგრეთვე სთავაზობს რაოდენობრივ სიხშირის ანალიზის აუცილებლობას სიძლიერის გასაზრდელად.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
Cambridge Dictionary. (n.d.). Loyalty (definition and usage).
Jumanova, O. S. (2024). Different Types of Equivalence in Bilingual Dictionaries. O‘zbekistonda Fanlararo Innovatsiyalar va Ilmiy Tadqiqotlar Jurnali, 149–155.
Merriam Webster Dictionary. (n.d.). Loyalty (etymology, senses).
Oliver, R. L. (1999). Whence Consumer Loyalty? Journal of Marketing, 63(4), 33–44.
O‘zbek tilining izohli lug‘ati. (n.d.). Entries: sadoqat, sodiq, vafo.
Oxford English Dictionary (OED). (n.d.). Loyalty (historical senses and collocations).
Umurzakova, A. (2025). Linguistic and Cultural Dimensions of Loyalty: A Comparative Study of English and Uzbek. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education, 12–16.
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
