ხელოვნური ინტელექტისა და ადამიანის მიერ შექმნილი საინფორმაციო სათაურები: სინტაქსისა და ემოციური ენის შედარებითი ანალიზი
DOI:
https://doi.org/10.52340/idw.2025.39საკვანძო სიტყვები:
AI-ს მიერ შექმნილი სათაურები, ადამიანის მიერ შექმნილისათაურები, ემოციური ენა, შედარებითი ანალიზი, ლინგვისტური მახასიათებლები, სისტემური ფუნქციონალური ლინგვისტიკა, კრიტიკული დისკურსის ანალიზიანოტაცია
კვლევა შეისწავლის ხელოვნური ინტელექტის სისტემებისა და ჟურნალისტების მიერ შექმნილი საინფორმაციო სათაურების შედარებით ლინგვისტურ მახასიათებლებს, განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა გრამატიკულ სტრუქტურას და აფექტური ენის გამოყენებას. სისტემურ-ფუნქციური ლინგვისტიკის, საინფორმაციო ღირებულებების თეორიისა და კრიტიკული დისკურსის ანალიზის თეორიული ჩარჩოების გამოყენებით, კვლევა იყენებს შედარებითი ანალიზის მეთოდს ტრადიციული საინფორმაციო ონლაინ მედიიდან (BBC, NBC) და ხელოვნური ინტელექტის საინფორმაციო პლატფორმებიდან (NewsGPT.ai) აღებული იდენტური შინაარსის მატარებელი სათაურების შესაფასებლად.
მიღებული შედეგები მიუთითებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი სათაურები უფრო ლაკონური, მტკიცებითი და სენსაციური ხასიათისაა; გამოყენებულია მოქმედებითი გავრის კონსტრუქციებს და მოვლენაზე ორიენტირებულ ზმნები. ხოლო, ადამიანის მიერ შექმნილი სათაურები უფრო გრძელია სიტყვების რაოდენობის მიხედვით, განმარტებითი სიღრმითა და ანალიტიკური პერსპექტივით. მათში გაერთიანებულია ნარატიული კონტექსტუალიზაცია. აგრეთვე, ემოციური ჩართულობა სტილისტური საშუალებებითა და პირდაპირი ციტირებით.
ადამიანის ავტორობით შექმნილი სათაურებში შეიმჩნევა რიცხვითი სახელების სიზუსტე და გრამატიკულად კომლექსური კონსტრუქციების სიჭარბე, მაშინ როცა ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული სათაურები პრიორიტეტს ანიჭებს შემჭიდროვებულ ინფორმაციასა და ფაქტობრივ დოკუმენტირებას.
კვლევის მხიედვით დგინდება რომ, მაშინ როდესაც ხელოვნური ინტელექტი აგენერირებს ეფექტურ და თავლშისახემ სათაურებს, ჟურნალისტების მიერ შექმნილი სათაურები გამოირჩევა სიზუსტით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს კონტექსტუალური სიმდიდრე და ემპათიური ავთენტურობა. ეს შედეგები ხაზს უსვამს ჰარმონიული თანამშრომლობის აუცილებლობაზე ხელოვნურ ინტელექტსა და ცოცხალ ჟურნალისტიკას შორის, რადგან თითოეული მიდგომა უზრუნველყოფს გამორჩეულ, მაგრამ ურთიერთგამაძლიერებელ შესაძლებლობებს თანამედროვე საინფორმაციო მედიისთვის.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
Bedrichova, L. (2006). Headlines and subheadlines in newspaper reporting (MA thesis, Masaryk University). Masaryk University.
Dor, D. (2003). On newspaper headlines as relevance optimizers. Journal of Pragmatics, 35(5), 695–721 retrieved from https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378216602001340?via%3Dihub
Gherheș, V., Fărcașiu, M. A., Cernicova‑Buca, M., & Coman, C. (2025). AI vs. human-authored headlines: Evaluating the effectiveness, trust, and linguistic features of ChatGPT-generated clickbait and informative headlines in digital news. Information, 16(2), Article 150 retrieved from https://www.mdpi.com/2078-2489/16/2/150
Halliday, M. A. K. (1985). An introduction to functional grammar (2nd ed.). London: Edward Arnold.
Muñoz-Ortiz, A., Gómez-Rodríguez, C., & Vilares, D. (2024). Contrasting linguistic patterns in human and LLM-generated news text. Artificial Intelligence Review, 57(2), 265–296 retreived from https://link.springer.com/article/10.1007/s10462-024-10903-2
Salih, Y. M., & Abdulla, Q. A. M. (2012). Linguistic features of newspaper headlines. Journal of Al-Anbar University for Language and Literature, (7), 291–310. Retrieved from //efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://iasj.rdd.edu.iq/journals/uploads/2025/01/05/f2bd558d801258af29f0264c2342421a.pdf
Zamaraeva, O., Flickinger, D., Bond, F., & Gómez-Rodríguez, C. (2025). Comparing LLM-generated and human-authored news text using formal syntactic theory. Proceedings of the 63rd Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics (Volume 1: Long Papers), 9041–9060 retrieved from https://aclanthology.org/2025.acl-long.443/
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
