საქართველოს რკინიგზის სატვირთო გადაზიდვების დინამიკა და ტრანსკასპიური შუა დერეფნის კონკურენტუნარიანობის ფაქტორები

საქართველოს რკინიგზის სატვირთო გადაზიდვების დინამიკა და ტრანსკასპიური შუა დერეფნის კონკურენტუნარიანობის ფაქტორები

ავტორები

  • ზურაბ ნასარაია საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი
  • თეიმურაზ ტვილდიანი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი

DOI:

https://doi.org/10.52340/gbsab.2026.59.05

საკვანძო სიტყვები:

საქართველოს რკინიგზა, სატვირთო გადაზიდვები, შუა დერეფანი, ტრანსკასპიური მარშრუტი, ლოგისტიკა, ტრანზიტი, კონკურენტუნარიანობა

ანოტაცია

ნაშრომის მიზანია საქართველოს რკინიგზის სატვირთო გადაზიდვების 2014-2025 წლების დინამიკის შეფასება და ტრანსკასპიური შუა დერეფნის კონკურენტუნარიანობის ფაქტორების სისტემატიზაცია. კვლევა ეფუძნება აზიის განვითარების ბანკის სექტორულ შეფასებას, საქსტატის ოფიციალურ სტატისტიკასა და მსოფლიო ბანკის კვლევებს. გამოყენებულია აღწერითი და შედარებითი ანალიზი, წლიური ცვლილებებისა და სტრუქტურული წილების გამოთვლა და 2018-2025 წლების ხაზოვანი ტრენდის შეფასება. ანალიზმა გამოავლინა სამი ეტაპი: 2014-2018 წლების შემცირება, 2019-2022 წლების ზრდა და 2023-2025 წლების მერყეობა. 2025 წელს მოცულობამ 13.258 მლნ ტონა შეადგინა. იგი 2018 წლის დონეს 32.5%-ით აღემატებოდა და 2014 წლის მაჩვენებელს 20.5%-ით ჩამორჩებოდა. 2018-2025 წლებში გაიზარდა ტრანზიტისა და კონტეინერიზაციის წილები. ხაზოვანი ტრენდის საშუალო წლიური მატება 0.559 მლნ ტონაა. დასკვნით, ეროვნული სატვირთო საქმიანობის განვითარება დაკავშირებულია მომსახურების სტაბილურობასა და მრავალმოდალურ ინტეგრაციასთან. რეკომენდაციები მოიცავს მოძრავი შემადგენლობის ტექნიკურ მზადყოფნას, სარკინიგზო-საპორტო კოორდინაციას, ციფრულ დოკუმენტბრუნვასა და კომერციული პირობების გამჭვირვალობას.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

ავტორის ბიოგრაფიები

ზურაბ ნასარაია, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი

საჯარო მმართველობის დოქტორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი

თეიმურაზ ტვილდიანი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი

ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი

წყაროები

1. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. (2026). Goods Transported by Railway [XLSX, საწყისი ერთეული: ათასი ტონა. ფურცლები: Transportation, Transport_Unit]. განახლება: 19.08.2026. https://www.geostat.ge/media/82106/0504EN030102_Goods-Transported-by-Railway.xlsx.

2. საქართველოს რკინიგზა. (2025). სატვირთო გადაზიდვების სტატისტიკური ანგარიში (GR Portal მონაცემები). https://grportal.railway.ge/

3. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო. (2024). ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის განვითარების სტრატეგია 2024–2030. თბილისი: საქართველოს მთავრობა.

4. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი). (2024). ტრანსპორტი და კომუნიკაციები საქართველოში. https://www.geostat.ge

5. საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო. (2023). ინფრასტრუქტურული განვითარების ანალიზი საქართველოში. თბილისი.

6. აზიის განვითარების ბანკი. (2021). Railway Sector Assessment for Georgia, გვ. 12-14, ნახ. 2.1-2.3 (საქართველოს რკინიგზის 2014-2018 წლების მონაცემები). https://www.carecprogram.org/uploads/2020-CAREC-Railway-Assessment_GEO_7th_2021-3-4_WEB.pdf

7. საქსტატი. (2026, 4 მარტი). Main Indicators of Railway - 2025, გვ. 2-6 (გადაზიდული ტვირთი, მიმართულებები და 2025 წლის სასაქონლო სტრუქტურა). https://geostat.ge/media/77226/Main-Indicators-of-Railway---2025.pdf

8. World Bank. (2023). The Middle Trade and Transport Corridor: Policies and Investments to Triple Freight Volumes and Halve Travel Time by 2030. https://www.worldbank.org/en/region/eca/publication/middle-trade-and-transport-corridor

9. World Bank. (2024, April 17). 10 Priority Actions That Can Triple Trade in the Middle Corridor by 2030. https://www.worldbank.org/en/brief/2024/04/17/10-priority-actions-that-can-triple-trade-in-the-middle-corridor-by-2030

10. Rodrigue, J.-P. (2024). The Geography of Transport Systems „Transportation and Economic Development“. „Transportation and the Physical Environment“. https://transportgeography.org/contents/chapter3/transportation-and-economic-development/ . https://transportgeography.org/contents/chapter1/transportation-and-space/

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2026-11-14

როგორ უნდა ციტირება

ნასარაია ზ., & ტვილდიანი თ. (2026). საქართველოს რკინიგზის სატვირთო გადაზიდვების დინამიკა და ტრანსკასპიური შუა დერეფნის კონკურენტუნარიანობის ფაქტორები. საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემიის "მოამბე", (59), 42–55. https://doi.org/10.52340/gbsab.2026.59.05

გამოცემა

სექცია

Articles
Loading...