ხანგამოშვებითი შიმშილის მეტაბოლური ეფექტები (ლიტერატურული მიმოხილვა)
DOI:
https://doi.org/10.52340/spectri.2025.12.02.05ანოტაცია
პერიოდული შიმშილი და დროით შეზღუდული კვება ბოლო ათწლეულში ფართოდ მოიაზრება, როგორც სხეულის მასის კონტროლისა და მეტაბოლური ჯანმრთელობის გაუმჯობესების ალტერნატიული მიდგომა. განსაკუთრებით პოპულარულია 16/8 და 18/6 რეჟიმები, დღეში ერთხელ კვება კი წარმოადგენს უფრო ექსტრემალურ ვარიანტს. ამ კვლევის მიზანია შეაფასოს აღნიშნული მიდგომების ეფექტიანობა, უსაფრთხოება, რისკები და შეზღუდვები სხვადასხვა პოპულაციაში.
კვლევის მიზანი: მიმოხილვითი სტატიის კვლევის მიზანს წარმოადგენს იმის ჩვენება,რომ სიმსუქნით გამოწვეული ავადობა და სიკვდილი მედიცინის გლობალური გამოწვევაა. ნაშრომი ანალიზს უკეთებს სამეცნიერო კვლევების მონაცემებს,კავშირს ამყარებს კვების პროცესის ჩართულობაზე - სიმსუქნესა და მასთან დაკავშირებულ მთელ რიგ დაავადებათა სტარტზე , შემდგომ პროგრესირებაზე,სიცოცხლის ხარისხზე და გამოსავალზე.
კვლევის მასალები და მეთოდები: კვლევა იყენებს ხანგამოშვებითი შიმშილის მეტაბოლური ეფექტების შესახებ არსებული სამეცნიერო ლიტერატურის ანალიზის მეთოდს.
შედეგები და მათი განხილვა: ბოლო წლების განმავლობაში მოლეკულურ, მიკრობულ გენეტიკაში , გენმოდიფირებული საკვებში გამოყენებულმა ტექნოლოგიურმა პროგრესმა მოგვცა იმისი საშუალება რომ გვეთქვა, ადამიანს ჩამოუყალიბდა კვებითი აშლილობა, შიმშილის და გადაჭარბებული კვების ეპიზოდებით.
დასკვნა: შეიძლება ვთქვათ,რომ პერიოდული შიმშილი/დროში შეზღუდული კვება შეიძლება იყოს სიცოცხლისუნარიანი ინსტრუმენტი შერჩეულ ინდივიდებში, თუმცა არ წარმოადგენს უნივერსალურან მეტაბოლურად უნიკალურ სტრატეგიას. დღეში ერთთჯერადი კვების შესახებ არსებული მონაცემები შეზღუდულია და არ იძლევა დამაჯერებელი რეკომენდაციების საშუალებას.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
წყაროები
Ezpeleta, M., & Scheer, F. A. J. L. (2024). Time-restricted eating: Watching the clock to treat obesity. Cell Metabolism.
Zhang, Q., et al. (2022). Intermittent fasting versus continuous calorie restriction: Systematic review and meta-analysis of randomized trials.
Sun, M.-L., Yao, W., Wang, X.-Y., et al. (2024). Intermittent fasting and health outcomes: An umbrella review of systematic reviews and meta-analyses of randomized controlled trials. eClinicalMedicine, 70, 102519. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2024.102519
Semnani-Azad, Z., et al. (2025). Intermittent fasting strategies and their effects on body weight and cardiometabolic risk: Evidence synthesis. BMJ.
Stote, K. S., Baer, D. J., Spears, K., et al. (2007). A controlled trial of reduced meal frequency without caloric restriction in healthy, normal-weight, middle-aged adults. The American Journal of Clinical Nutrition, 85(4), 981–988. https://doi.org/10.1093/ajcn/85.4.981
Sutton, E. F., Beyl, R., Early, K. S., Cefalu, W. T., Ravussin, E., & Peterson, C. M. (2018). Early time-restricted feeding improves insulin sensitivity, blood pressure, and oxidative stress even without weight loss in men with prediabetes. Cell Metabolism, 27(6), 1212–1221.e3. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2018.04.010
Jamshed, H., et al. (2022). Effectiveness of early time-restricted eating for weight loss, fat loss, and cardiometabolic health in adults with obesity. JAMA Internal Medicine.
Liu, D., Huang, Y., Huang, C., et al. (2022). Calorie restriction with or without time-restricted eating in weight loss. The New England Journal of Medicine. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2114833
Liu, L., et al. (2022). Metabolic efficacy of time-restricted eating in adults: Updated meta-analysis. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
Liu, F., et al. (2025). The metabolic effects of intermittent fasting in patients with type 2 diabetes: Meta-analytic evidence.
Abuelazm, M. T., Mohamed, I., Naeem, A., Khlidj, Y., Tanashat, M., Katamesh, B. E., … Abdelazeem, B. (2024). Intermittent fasting regimens for metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: A systematic review and network meta-analysis of randomized controlled trials. European Journal of Gastroenterology & Hepatology, 36(4), 371–381. https://doi.org/10.1097/MEG.0000000000002634
Lin, X., et al. (2024). The effects of time-restricted eating for patients with NAFLD: Systematic review evidence.
Oh, J. H., et al. (2025). Efficacy and safety of time-restricted eating in metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD). Journal of Hepatology.
Wei, X., et al. (2023). Effects of time-restricted eating on nonalcoholic fatty liver disease: A randomized clinical trial. JAMA Network Open.
American Diabetes Association. (2024). Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care, 47(Supplement 1).
Blumberg, J., Hahn, S. L., & Bakke, J. (2023). Intermittent fasting: Consider the risks of disordered eating for your patient. BMC Clinical Diabetes and Endocrinology.
Ganson, K. T., et al. (2022). Intermittent fasting: Engagement and associations with eating disorder behaviors and psychopathology among adolescents and young adults. Eating Behaviors.
Lowe, D. A., Wu, N., Rohdin-Bibby, L., et al. (2020). Effects of time-restricted eating on weight loss and other metabolic parameters in women and men with overweight and obesity: A randomized clinical trial. JAMA Internal Medicine.
Harvie, M. (2024). The impact of intermittent energy restriction on women’s health. Proceedings of the Nutrition Society.
Cienfuegos, S., et al. (2022). Effect of intermittent fasting on reproductive hormone levels in women: Systematic review and meta-analytic evidence. PMC.
Kim, A. E., et al. (2025). Caloric restriction, the menstrual cycle, and sleep in women. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
Feehan, J., Mack, A., Tuck, C., Tchongue, J., Holt, D. Q., Sievert, W., Moore, G. T., de Courten, B., & Hodge, A. (2023). Time-restricted fasting improves liver steatosis in non-alcoholic fatty liver disease—A single blinded crossover trial. Nutrients, 15(23), 4870. https://doi.org/10.3390/nu15234870
Gu, L., Fu, R., Hong, J., et al. (2022). Effects of intermittent fasting: A meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in Nutrition, 9, 871682.
Elortegui Pascual, P., et al. (2023). A meta-analysis comparing the effectiveness of alternate day fasting versus continuous energy restriction. Obesity.
Guyatt, G. H., Oxman, A. D., Vist, G., et al. (2011). GRADE guidelines: 4. Rating the quality of evidence—Study limitations (risk of bias). Journal of Clinical Epidemiology.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
